{"id":117,"date":"2010-12-08T23:29:35","date_gmt":"2010-12-08T22:29:35","guid":{"rendered":"http:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/?p=117"},"modified":"2010-12-21T07:57:41","modified_gmt":"2010-12-21T06:57:41","slug":"rus-devriminin-cokus-nedenleri-%e2%80%93-emma-goldman-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/?p=117","title":{"rendered":"Rus Devriminin \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f Nedenleri \u2013 Emma Goldman (2)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\u00c7eka<\/strong><\/span><\/p>\n

\u00c7eka, tam ad\u0131yla T\u00fcm Rusya Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Komisyonu, \u015f\u00fcphesiz Bol\u015fevik rejimin en karanl\u0131k kurumudur.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n


\n\u00c7eka, tam ad\u0131yla T\u00fcm Rusya Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Komisyonu, \u015f\u00fcphesiz Bol\u015fevik rejimin en karanl\u0131k kurumudur. Bol\u015feviklerin iktidar almalar\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan, kar\u015f\u0131-devrime, sabotaj ve spek\u00fclasyona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele amac\u0131yla kuruldu. Ba\u015flarda \u0130\u00e7i\u015fleri Komiserli\u011fi, Svoyetler ve Kom\u00fcnist Partisi’nce kontrol edilen \u00c7eka, zamanla t\u00fcm Rusya’n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00fc haline geldi. \u00c7eka bug\u00fcn devlet i\u00e7inde bir devlet de\u011fil, devlet \u00fczerinde bir devlettir. En \u00fccra k\u00f6y\u00fcne kadar b\u00fct\u00fcn Rusya bir \u00c7eka a\u011f\u0131yla sar\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Devasa b\u00fcrokratik sistemin her b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, tanr\u0131sal kudreti ile Rus halk\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm kal\u0131m\u0131 konusunda karar veren kendi Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Komisyonu mevcuttur. \u00c7eka’n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 cehennemi t\u00fcm deh\u015fetiyle d\u00fcnyaya anlatabilmek i\u00e7in Dante olmak gerekirdi: Kendi ma\u015falar\u0131 \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 baya\u011f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131, ki\u015filik y\u0131k\u0131c\u0131 etki; Rusya’ya yayd\u0131\u011f\u0131 deh\u015fet, g\u00fcvensizlik, nefret, ac\u0131 ve \u00f6l\u00fcm korkusu.<\/p>\n

T\u00fcm Rusya Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Komisyonu’nun ba\u015f\u0131 Dzerjinski’dir. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n di\u011fer \u00fcyeleri gibi o da denenmi\u015f bir “kom\u00fcnisttir”. Kamuya a\u00e7\u0131k bir raporda \u015f\u00f6yle diyor Dzerjinski: “Biz \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f deh\u015fetin temsilcileriyiz… biz Sovyet rejiminin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ter\u00f6rize ediyoruz. Ev arama, mala ve sermayayeye el koyma, g\u00f6z alt\u0131na alma, soru\u015fturma yapma, su\u00e7lu oldu\u011funa inand\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yarg\u0131lama ve cezaland\u0131rma ve idam cezas\u0131 verme yetkisine sahibiz.” Ba\u015fka bir deyi\u015fle, \u00c7eka ayn\u0131 zamanda muhbir, polis, hakim, gardiyan ve cellatt\u0131r. O, kararlar\u0131na itiraz edilemeyen ve eline d\u00fc\u015fenin nadiren kurtuldu\u011fu en y\u00fcksek otoritedir. Operasyonlar\u0131n\u0131 hemen her zaman geceleri yapar. Bir b\u00f6lgedeki ani bir \u0131\u015f\u0131k seli \u00c7eka’n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u0131zl\u0131 otomobillerinin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc, halk\u0131 \u00fcrk\u00fctmenin ve deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmenin sinyalleridir. \u00c7eka gene i\u015f ba\u015f\u0131nda. Bu gece tutuklanan bahts\u0131zlar kimler acaba? S\u0131rada kim var? \u00c7eka devrim d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmak amac\u0131yla kurulmu\u015ftu. Ancak \u00c7eka’n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 her ger\u00e7ek komplonun ard\u0131ndan, yeni uydurma ya da bizzat kendilerinin te\u015fvik ettikleri komplolar \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7eka’n\u0131n en \u00f6nemli unsurunun ajan ve provokat\u00f6rler oldu\u011funu unutmamak gerekiyor. Bunlar tif\u00fcs salg\u0131n\u0131 gibi Rusya’n\u0131n t\u00fcm atmosferini zehirliyorlar. Kurbanlar\u0131n\u0131 k\u0131st\u0131rmak ve onlar\u0131 tehlikeli kar\u015f\u0131-devrimciler ve spek\u00fclat\u00f6rler olarak cezaland\u0131rmak i\u00e7in, ne kadar i\u011fren\u00e7 ve korkun\u00e7 olursa olsun, her t\u00fcrl\u00fc vas\u0131tay\u0131 kullanmaktan \u00e7ekinmiyorlar. Ger\u00e7ekte ise \u00c7eka’n\u0131n bizatihi kendisi kar\u015f\u0131-devrimci sald\u0131r\u0131lar\u0131n ve emsalsiz spek\u00fclasyonlar\u0131n yuvas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Her kom\u00fcnist, parti disiplini gere\u011fi, her zaman \u00c7eka’da g\u00f6rev yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ancak \u00c7eka mensuplar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu eski \u00c7arl\u0131k Okhrana’s\u0131n\u0131n, Kara Y\u00fczler’in elemanlar\u0131ndan ve ordunun eski \u00fcst r\u00fctbeli subaylar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Bunlar barbarca y\u00f6ntemler kullanmak konusunda ihtisas sahibi ki\u015filerdir. Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere Rusya’da, ba\u015flar\u0131nda i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin bulundu\u011fu halk mahkemeleri \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f parlak raporlar verildi. \u00c7eka’n\u0131n alan\u0131nda bu t\u00fcr mahkemelerin esamesi bile okunmaz. Oturumlar gizlidir. S\u00f6z\u00fcm ona sorgular, tabii yap\u0131l\u0131yorsa, her t\u00fcr adaletin grotesk bir bi\u00e7imde \u00e7i\u011fnenmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. “San\u0131k” daha \u00f6nceden \u00fcretilmi\u015f delillerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Ne tan\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r, ne de savunma imkan\u0131 verilmi\u015ftir. Bu deh\u015fet odas\u0131n\u0131 terk ederken serbest mi b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131, yoksa h\u00fck\u00fcm m\u00fc giyece\u011fi konusunda bir fikri yoktur. Bir gece h\u00fccresinden geri getirilmemek \u00fczere al\u0131n\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fclene kadar sinirleri harap eden s\u00fcrekli bir belirsizlik i\u00e7inde ya\u015far. Ertesi g\u00fcn bir \u00c7eka mensubu kalan p\u0131l\u0131 p\u0131rt\u0131y\u0131 almak i\u00e7in h\u00fccreye gitti\u011finde, di\u011fer tutuklular, so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla i\u015flenen sonu gelmez cinayet serisine bir yenisinin daha eklendi\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015f olurlar. Ya akraba ve arkada\u015flar? Onlar, g\u00fcnler haftalar boyu \u00c7eka merkez binas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Lubyanka soka\u011f\u0131nda s\u0131raya girer, bir \u00f6nceki gece kur\u015funa dizildi\u011fini \u00f6\u011frenecekleri g\u00fcne kadar sab\u0131rla yak\u0131nlar\u0131ndan bir haber beklerle. B\u00f6ylece bu kederli insanlar\u0131n trajedilerine ve ac\u0131lar\u0131na bir de a\u015fa\u011f\u0131lanma eklenmi\u015f olur.<\/p>\n

\u00c7arl\u0131\u011f\u0131n eski Okhrana’s\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi Bol\u015fevik Okhrana da yapt\u0131\u011f\u0131 al\u00e7ak\u00e7a \u015feyleri halktan gizliyor. Ama ger\u00e7ek g\u00fcn\u00fcn birinde g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kacak. \u00c7eka’n\u0131n duvarlar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda yap\u0131lan korkun\u00e7 i\u015flerle- vah\u015fi i\u015fkenceler, r\u00fc\u015fvet, yayg\u0131n spek\u00fclasyon- ilgili \u015fimdiden olduk\u00e7a \u00f6nemli yaz\u0131l\u0131 materyal bulunuyor. Durum hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak i\u00e7in Bol\u015feviklerin muhaliflerine uzla\u015fman\u0131z bile gerekmiyor. \u00c7eka’n\u0131n kendisi de zaman zaman bize bu materyali sunuyor. \u00d6rne\u011fin \u00c7eka’n\u0131n haftal\u0131k yay\u0131n organ\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc say\u0131s\u0131ndaki bir yaz\u0131da i\u015fkencenin zorunlulu\u011fu savunuluyor: “Bu kadar duygusall\u0131k yeter” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yaz\u0131da kelimesi kelimesine \u015funlar s\u00f6yleniyor: “-Rusya’n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede, onlar\u0131 itiraf etttirmek ve sonunda ba\u015fka bir d\u00fcnyaya g\u00f6ndermek i\u00e7in i\u015fkenceyi kullanmak zorunludur.” -Okuyucu asla \u00c7eka’n\u0131n 1918’den itibaren ilerici oldu\u011fu vehmine kap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ge\u00e7en y\u0131l Profes\u00f6r Tagantseff’in s\u00f6z\u00fcm ona komplosu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tutuklulara dayak at\u0131ld\u0131, i\u00e7ecek verilmeyerek i\u015fkence yap\u0131ld\u0131 ve ek olarak benzeri ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 “devrimci” y\u00f6ntemler de kullan\u0131ld\u0131. Bu bilgileri kar\u015f\u0131 devrimcilerden de\u011fil tutuklular aras\u0131nda bulunan ve \u00c7ekac\u0131 y\u00f6ntemlerin ba\u015far\u0131s\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden \u00e7ok d\u00fcr\u00fcst bir kom\u00fcnistten ald\u0131m. Kar\u015f\u0131-devrimciler aras\u0131nda bir kom\u00fcnist mi? Bu nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir? \u00c7ok basit. \u00c7eka a\u011f\u0131n\u0131 att\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7lularla birlikte su\u00e7suzlar\u0131 da, ger\u00e7ekte \u00e7o\u011funlukla su\u00e7suzlar\u0131 da yakalar. Yoksa, b\u00fct\u00fcn \u015fehir duymadan \u00f6rne\u011fin 68 ki\u015finin bir komploya kat\u0131lmas\u0131 nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir? Ger\u00e7ekten de ge\u00e7en yaz 68 ki\u015fi Petrograd’da Tagantseff komplosuyla ili\u015fkilendirilerek kur\u015funa dizildi. Ve bu say\u0131 \u00c7eka’n\u0131n zindanlar\u0131nda \u00f6l\u00fcme g\u00f6nderilen su\u00e7suz erkek ve kad\u0131nlar\u0131n, hatta \u00e7ocuklar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdesini olu\u015fturuyor.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmetten tekrar tekrar bu korkun\u00e7 \u00f6rg\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 talep edildi. B\u00f6yle bir deneme 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n sonbahar\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Ama hemen bunun ard\u0131ndan Moskova’da i\u015flenen su\u00e7 say\u0131s\u0131 h\u0131zla artt\u0131 ve “komplolar” s\u0131kla\u015ft\u0131. Tabii ki, \u00c7eka’n\u0131n, Bol\u015fevik devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7ilmezli\u011fini kan\u0131tlamas\u0131 gerekmekteydi. Bunun \u00fczerinde Dzerjinski’ye a\u00e7\u0131k bir te\u015fekk\u00fcr mesaj\u0131 g\u00f6nderildi ve bu mesaj Pravda’da yay\u0131mland\u0131. Petrograd Sovyeti’nin toplant\u0131lar\u0131n\u0131n birinde Zinovyev, Dizerjenski’yi, “kendini devrime adam\u0131\u015f bir aziz” ilan etti. Karanl\u0131k Orta\u00e7a\u011f’\u0131n tarihi bu t\u00fcr martirlerle doludur. Bol\u015feviklerin insanl\u0131k tarihinin en karanl\u0131k d\u00f6nemini taklit etmek zorunda kalmalar\u0131 ne korkun\u00e7.<\/p>\n

Bu vesileyle, Bol\u015feviklerin, 1917 y\u0131l\u0131nda ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin asker ka\u00e7aklar\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyma giri\u015fimi s\u0131ras\u0131ndaki tav\u0131rlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak ilgin\u00e7 olacakt\u0131r. O zaman Bol\u015fevikler bu t\u00fcrden bir vah\u015fete kar\u015f\u0131 \u00e7ok \u015fiddetli tepki g\u00f6stermi\u015f, \u00f6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131n insanl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne kadar barbarca ve al\u00e7alt\u0131c\u0131 oldu\u011funu savunmu\u015flard\u0131. ekim Devriminden hemen sonra, Sovyetlerin \u0130kinci T\u00fcm Rusya Kongrelerinde Bol\u015fevikler, di\u011fer devrimci unsurlarla birlikte, bu cezan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 do\u011frultusunda oy vermi\u015flerdi. Bug\u00fcn Razstrels (kur\u015funa dizme) \u00c7eka’n\u0131n kom\u00fcnist devlet\u00e7e kabul edilen ve bir kom\u00fcnist azizin yetkisi dahilinde uygulanan en g\u00f6zde y\u00f6ntemdir.<\/p>\n

Peki, sosyalist devrimin yeni bir toplumsal ya\u015fam\u0131n do\u011fum eylemi oldu\u011funu vazeden Marksizm ne olacak? Rusya’da uyguland\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle Bol\u015fevik y\u00f6ntem ve ilkelerde bunun bir i\u015fareti var m\u0131d\u0131r? Bol\u015fevik devletin kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 \u015fey, kendisinin \u015fimdiye kadar Rus devrimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yok edici bir komplo oldu\u011fu ve b\u00f6yle olmaya devam etti\u011fidir.<\/p>\n

Rusya’da Sendikalar<\/strong><\/p>\n

Bol\u015feviklerin sendikal alanda g\u00f6klere \u00e7\u0131kar\u0131lan ba\u015far\u0131lar\u0131 bana \u0130bsen’in Hortlaklar’\u0131ndaki Bayan Alving’in \u015fu s\u00f6zlerini an\u0131msat\u0131r: “Ben yaln\u0131zca bir d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc \u00e7\u00f6zmek istiyordum, ama onu \u00e7\u00f6zer \u00e7\u00f6zmez arkas\u0131 \u00e7orap s\u00f6k\u00fc\u011f\u00fc gibi geldi. Ve anlad\u0131m ki insan yap\u0131s\u0131 \u015feylermi\u015f bunlar; insan\u0131n uydurdu\u011fu derme \u00e7atma \u015feylermi\u015f.”<\/p>\n

Rusya’da yeni olan birinin en \u00e7ok dikkatini \u00e7eken \u015feylerin ba\u015f\u0131nda sendikalar gelir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir kere: \u0130\u015f olanaklar\u0131yla, e\u011fitim programlar\u0131yla, toplant\u0131lar\u0131 ve konserleriyle devasa bir organizasyonda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f yedi milyon i\u015f\u00e7i, Hangi \u00fclkenin b\u00f6yle \u015feyleri vard\u0131r? \u0130nsan\u0131n s\u00f6yleyecek hi\u00e7bir \u015feyi kalm\u0131yor. Ne var ki bir tek d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc \u00e7\u00f6zer \u00e7\u00f6zmez arkas\u0131 \u00e7orap s\u00f6k\u00fc\u011f\u00fc gibi geliyor ve birden Bol\u015fevik devlet ayg\u0131t\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f sendikalar\u0131n, di\u011fer Bol\u015fevik kurumlarla k\u0131yasla, daha uyduruk bir yap\u0131 oldu\u011fu farkediliyor.<\/p>\n

Ger\u00e7ekte Bol\u015fevik rejim i\u00e7erisinde sendikalardan s\u00f6z etmek bile yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Sendika, en az\u0131ndan bol\u015fevik Rusya’n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan i\u015f\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan belli tarihsel bir kavram\u0131 ifade eder. Muhafazakar anlamda bile sendikalar \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7ilerin daha iyi ekonomik ko\u015fullar i\u00e7in m\u00fccadele merkezleridir. Devrimci anlamda sendikalar ya da do\u011fru bir ifadeyle end\u00fcstriyel ve sendikal birlikler, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye son vermek ve \u00f6zg\u00fcr bir toplumda \u00fcretimin idaresini bizzat i\u015f\u00e7ilerin eline vermek i\u00e7in sava\u015fan kitlelerin iktisadi e\u011fitim okullar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Rusya’da ise sendikalar, ne muhafazakar ne de devrimci anlamda, i\u015f\u00e7ilerin gereksinimlerini temsil etmiyorlar. Orada sendikalar Bol\u015fevik devletin emrinde, onun askeri olarak e\u011fitilmi\u015f ara\u00e7lar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. Lenin’in sendikalar\u0131n g\u00f6reviyle ilgili tezi, “sendikalar\u0131n kom\u00fcnizmin okullar\u0131” oldu\u011fu yolundad\u0131r. Ancak ger\u00e7ekte bu bile de\u011fildirler. Okul, fikir al\u0131\u015fveri\u015finin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin inisiyatifini gerektirir. Oysa Rusya’daki sendikalar herkesin devletin emriyle girmeye zorland\u0131\u011f\u0131, hareketli i\u015f\u00e7i ordular\u0131n\u0131n askeri k\u0131\u015flalar\u0131ndan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildirler.<\/p>\n

Rusya’daki sendikalar k\u0131sa ge\u00e7mi\u015flerine ra\u011fmen (1905’ten itibaren) olduk\u00e7a m\u00fccadeleci \u00f6rg\u00fctlenmelerdi. \u00c7arl\u0131k rejiminin korkun\u00e7 bask\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 direnmek i\u00e7in b\u00f6yle olmak zorundayd\u0131lar. Genellikle yeralt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olmalar\u0131na ra\u011fmen Rus i\u015f\u00e7ilerinin m\u00fccadelelerinde \u00f6nemli bir unsurdular. Bu ger\u00e7eklik, \u015eubat Devriminin patlak vermesinden hemen sonra kendini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde g\u00f6sterdi.<\/p>\n

G\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde Rusya’daki yeni ruh halinin etkisi alt\u0131nda olan sendikalar sadece politik \u00f6zellik ta\u015f\u0131yan de\u011fi\u015fimlerle yetinmek istemiyorlard\u0131. Hedefleri i\u015f\u00e7ileri \u00fclkenin t\u00fcm iktisadi yap\u0131s\u0131n\u0131n sahibi yapmakt\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler daha i\u015fletmeleri m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme i\u015fine giri\u015fmeden, sendikalar, birimin end\u00fcstriyel ya\u015fam\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in kendi i\u015fyeri konseylerini \u00f6rg\u00fctlemi\u015flerdi. bu i\u015fyeri konseylerinden, daha sonra, di\u011fer Sovyetlerle yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde faaliyetini s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcm Rusya Sendikalar Sovyeti ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle sendikalar, Bol\u015fevik rejimin yerle\u015fmesinden daha \u00f6nce i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7aba ve taleplerinin \u00f6rg\u00fctl\u00fc ifadesiydiler. Bunun sonucu olarak Rus sendikalar\u0131n\u0131n Temmuz 1917’deki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kongresinde toplam 1.475.425 \u00fcyeyi temsilen 210 delge yer alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Proleterya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kurulu\u015fu k\u0131sa s\u00fcrede sendikalar \u00fczerinde etkisini g\u00f6sterdi. \u0130\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerine \u00fcyelik zorunlu hale getirildi. \u00c7al\u0131\u015fan herkes otomatik olarak sendikaya \u00fcye kaydediliyor ve ho\u015funa gitse de gitmese de aidat \u00f6demek zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yordu. \u00dcyelik aidat\u0131 olarak maa\u015ftan y\u00fczde \u00fc\u00e7 oran\u0131nda kesinti yap\u0131l\u0131yor ve Rus i\u015f\u00e7isi \u00f6zerklik ve insiyatifin her t\u00fcrden belirtisini yok eden bu \u00f6rg\u00fctlenmeleri desteklemek zorunda kal\u0131yordu.<\/p>\n

T\u00fcm Rusya Sendikalar Sovyeti 120, Merkez Y\u00fcr\u00fctme Komitesi ise 11 \u00fcyeden olu\u015fur. Fiili olarak bu kurumlara sadece kom\u00fcnistler se\u00e7ilebilirler. Bunun sonucu, sendikalar\u0131n devlet mekanizmas\u0131n\u0131n basit di\u015flileri haline gelmeleri ve t\u00fcm taktik ve faaliyetlerinin bu mekanizma taraf\u0131ndan tam olarak kontrol ve idare edilmesi oldu. Ortalama \u00fcyenin, sendikan\u0131n faaliyetitlye ilgili s\u00f6yleyecek hi\u00e7bir \u015feyi yoktur. Bol\u015fevik fraksiyonun her sendikada tam olarak hakim oldu\u011fu ve y\u00f6nlendirdi\u011fi toplant\u0131lar bir yana b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, Bat\u0131 Avrupa’daki anlam\u0131yla d\u00fczenli sendika toplant\u0131lar\u0131 da yoktur.<\/p>\n

Herhangi bir sendikan\u0131n ger\u00e7ek bir sendikac\u0131l\u0131k faaliyeti yapmaya y\u00f6nelmesi halinde, ona hemen uygun bir dille, Avrupa ve Amerika’da sendikalar ne yaparlarsa yaps\u0131nlar, kom\u00fcnist devlet i\u00e7erisinde sendikalar\u0131n yasalara uymak ve daha \u00f6tesi i\u00e7in a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 kapatmak zorunda olduklar\u0131 anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bu konuda bir \u00f6rnek: B\u00fcy\u00fck ve m\u00fccadeleci bir sendikada \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olan Moskova f\u0131r\u0131nc\u0131lar\u0131 1920 yaz\u0131nda ekmek istihkaklar\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla grev yapt\u0131lar. H\u00fck\u00fcmet sorunla fazlaca ilgilenmedi. Yerel \u00f6rg\u00fctlenme da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131, sendikadan d\u0131\u015fland\u0131 ve aktif \u00fcyeler tutukland\u0131. Grevcilerin etkili s\u00f6zc\u00fclerinin sendika toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmalar\u0131 yasakland\u0131 ve herhangi bir i\u015fe girme haklar\u0131 ellerinden al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

Benzer bir y\u00f6ntemi bol\u015fevikler ba\u015fka grevlerde de kulland\u0131lar. B\u00f6yle ilgin\u00e7 bir olay Moskova’da matbaac\u0131larla \u00e7\u0131kan anla\u015fmazl\u0131klar s\u0131ras\u0131nda meydana geldi. Hatta bu olayda grev bile s\u00f6zkonusu de\u011fildi. Matbaac\u0131lar, o s\u0131ralarda Moskova’da bulunan \u0130ngiliz i\u015f\u00e7i temsilcilerinin de kat\u0131lacak bir toplant\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmak “ars\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda” bulunmu\u015flard\u0131. Bu toplant\u0131da Sosyalist Devrimci Parti’nin lideri \u00c7ernov ve se\u00e7kin bir Men\u015fevik olan Dan konu\u015fmu\u015f ve \u0130ngiliz delegelere Rus sendika ve i\u015f ili\u015fkileri konusunda baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunma g\u00fcnah\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015flerdi. Toplant\u0131dan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra matbaac\u0131lar sendikas\u0131n\u0131n t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 i\u015flerinden at\u0131ld\u0131, bir k\u0131sm\u0131 da tutukland\u0131. \u00dclkenin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131 da korku ve deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn \u00fclkede ve t\u00fcm resmi organlarda Moskova matbaac\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131-devrimciler, hainler ve “caniler” diye lanetlendiler.<\/p>\n

Sendikalar \u00fczerindeki zul\u00fcm o d\u00fczeyde mutlak ve ezicidir ki, en k\u00fc\u00e7\u00fck protesto bile i\u015f disiplininin bozulmas\u0131 ve devrime kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f su\u00e7 olarak ihbar edilmektedir. 1921 \u015eubat’\u0131ndaki Petrograd grevi s\u0131ras\u0131nda Balt\u0131k \u0130\u015fletmelerinin i\u015f\u00e7ileri 22 arkada\u015flar\u0131n\u0131n tutuklanmas\u0131n\u0131 protesto ederlerken, Petrograd Sendikalar\u0131n\u0131n Ba\u015fkan\u0131 Antselovi\u00e7, protestocular\u0131n hepsinin \u00c7eka’n\u0131n eline verilmeyi hak etti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra s\u00f6z\u00fc edilen i\u015fyerlerinde \u00e7ok say\u0131da i\u015f\u00e7inin tutukland\u0131\u011f\u0131 aramalar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, Bol\u015fevik Rusya’da sendikalar t\u00fcm\u00fcyle devlet taraf\u0131ndan so\u011furulmu\u015flard\u0131r ve kalan tek i\u015flevleri devlete polislik hizmeti vermektir.<\/p>\n

Do\u011fald\u0131r ki bu durum, i\u015f\u00e7iler aras\u0131ndan \u00e7ok ciddi rahats\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7madan devam edemezdi. Ger\u00e7ekten de ho\u015fnutsuzluk 1920’de o kadar genel ve tehditkar bir hal ald\u0131 ki, h\u00fck\u00fcmet durumu ciddi \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irmek zorunda kald\u0131. Sendikalar\u0131n g\u00f6revi konusundaki tart\u0131\u015fma 1920 sonlar\u0131nda ba\u015flad\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcre sonra kom\u00fcnist partisi i\u00e7inde bile bu \u00f6nemli konuda \u00e7ok \u00e7eli\u015fkili yakla\u015f\u0131mlar\u0131n oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sendikalar\u0131n kaderinin kararla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 bu s\u0131cak tart\u0131\u015fmalara b\u00fct\u00fcn kom\u00fcnist liderler kat\u0131ld\u0131. Ortaya at\u0131lan tezler d\u00f6rt ana \u00e7izgiyi temsil ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Lenin ve Zinovyev’in ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu ilk gruba g\u00f6re, “proleterya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda sendikalar\u0131n sadece tek g\u00f6revleri vard\u0131r: kom\u00fcnizmin okulu olmak.”<\/p>\n

\u0130kinci grubun temsilcisi olan Riyazanov ve tarftarlar\u0131na g\u00f6re sendikalar g\u00f6revlerini i\u015f\u00e7ilerin forumu ve ekonomik anlamdaki koruyucular\u0131 olarak devam ettirmeliydiler.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc yakla\u015f\u0131m sadece askeri kategorilerle d\u00fc\u015f\u00fcnebilen, askeri deha Tor\u00e7ki’nin \u00e7izgisiydi ve sendikalar\u0131n zaman i\u00e7inde kendilerini end\u00fcstrinin y\u00f6netici ve denetleyicileri olarak geli\u015ftireceklerini, ancak bug\u00fcn sendika y\u00f6netiminin askeri y\u00f6ntemlere g\u00f6re belirlenmesi gerekti\u011fini savunuyordu.<\/p>\n

Sonuncu ve en \u00f6nemli yakla\u015f\u0131m Bayan Kollontay ve \u015eilyapnikov’un s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131klar\u0131, i\u015f\u00e7ilerin ger\u00e7ek d\u00fc\u015f\u00fcncelerini temsil eden ve onlar taraf\u0131ndan desteklenen “i\u015f\u00e7i muhalefetiydi”.<\/p>\n

Bu muhalefet, sendikalar\u0131n askerile\u015ftirilmesinin, i\u015f\u00e7ilerin \u00fclkenin iktisadi olarak yeniden in\u015fas\u0131na olan ilgilerini k\u00f6rle\u015ftirdi\u011finde ve onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131 yetneklerini fel\u00e7 etti\u011finde \u0131srar ediyor ve kitlelerin b\u00fcrokratik devletin ve onun \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f b\u00fcrokrasisinin boyunduru\u011fundan kurtar\u0131lmas\u0131 ve halk g\u00fc\u00e7lerinin yarat\u0131c\u0131 etkinli\u011fine f\u0131rsat verilmesi gerekti\u011fini savunuyordu.<\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7i Muhalefeti, Ekim Devriminin kitlelere, t\u00fcm end\u00fcstriyel hayat\u0131n denetimini ellerine almak imkan\u0131 vermek i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu. K\u0131sacas\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Muhalefeti, Rus i\u015f\u00e7ilerinin aktif k\u0131sm\u0131 aras\u0131nda biriken protestonun ve genel memnuniyetsizli\u011fin s\u00f6zc\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Esas kavga birbirlerini yalanlamak i\u00e7in, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda tarife d\u0131\u015f\u0131 ayr\u0131 trenlerle ka\u00e7ma kovalamaca oynayan Tro\u00e7ki ve Zinovyev aras\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6rne\u011fin Petrograd’da Zinovyev’in etkisi o denli b\u00fcy\u00fckt\u00fc ki, Tor\u00e7ki’ye tart\u0131\u015fmal\u0131 konu \u00fczerine oradaki Kom\u00fcnist Yerel Grup \u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klama izni verilmesi, ancak \u00e7etin bir m\u00fccadeleden sonra m\u00fcmk\u00fcn oldu.<\/p>\n

Tart\u0131\u015fma \u00e7ok ciddi gerginlikler yaratt\u0131 ve nerdeyse Kom\u00fcnist Partisi’nin b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7acakt\u0131. Ama Tanr\u0131 Lenin’i korudu. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 binan\u0131n her sars\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Tanr\u0131 ona bir destek g\u00f6nderiyor. Bu sefer i\u015f\u00e7i huzursuzluklar\u0131, 1921 \u015eubat\u0131nda Petrograd’da s\u00fcren \u00e7ok say\u0131daki grev ve Kronstadt ayaklanmas\u0131 imdada yeti\u015fti. Her ne pahas\u0131na olursa olsun kom\u00fcnist birli\u011fin korunmas\u0131 gerekiyordu. Ve beybaba bu arada ha\u015far\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n kulaklar\u0131ndan s\u0131ras\u0131yla tutup, terbiye kurallar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n

Lenin, \u0130\u015f\u00e7i Muhalefetini anarkosendikalizm ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ideolojisini savunmakla su\u00e7lay\u0131p, bast\u0131r\u0131lmas\u0131na h\u00fckmettti. Muhalefetin en etkili liderlerinden biri olan \u015eilyapnikov, Lenin taraf\u0131ndan “dar\u0131lt\u0131lm\u0131\u015f komiser” olarak tan\u0131mland\u0131 ve k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi \u00fcyeli\u011fine al\u0131narak susturuldu.<\/p>\n

Bayan Kollontay’dan, partiden atma tehdidiyle dilini tutmas\u0131 istendi. Onun taraf\u0131ndan yaz\u0131lan ve muhalefetin tutumunun dile getirildi\u011fi bro\u015f\u00fcr da\u011f\u0131tt\u0131r\u0131lmad\u0131.<\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7i Muhalefetinin bir k\u0131s\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fck y\u0131ld\u0131zlar\u0131na \u00c7eka’da tatil yapt\u0131r\u0131ld\u0131. Ya\u015fl\u0131 ve tecr\u00fcbeli kom\u00fcnist Riyazanov’a bile alt\u0131 ay boyunca t\u00fcm sendikal faaliyetlerden el \u00e7ektirildi. Lenin taraf\u0131ndan MArksizmin temel prensiplerinden bile bihaber olmakla nitelenip parti i\u00e7inde g\u00fcl\u00fcn\u00e7 duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen Tro\u00e7ki ise, “Var\u015fova Bar\u0131\u015f\u0131n\u0131” yaratmak \u00fczere Kronstadt’\u0131 bast\u0131rmaya g\u00f6nderildi. Lenin ve Saint Just’\u00fc(1) Zinovyev zaferi kazan\u0131yor ve sendikalar gelecekte de “kom\u00fcnizmin okullar\u0131” olarak kal\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Yeni Ekonomi Politikas\u0131 Rusya’n\u0131n t\u00fcm yap\u0131s\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yeniden \u015fekillendirmektedir. Sendikalar bu yeniden \u015fekillendirmenin etkilerini ilk ya\u015fayan kurumlar aras\u0131ndalar. Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi’nin Aral\u0131k<\/p>\n

1921’de Moskova’da yaplan bir toplant\u0131s\u0131nda Yeni Ekonomi Politikas\u0131 d\u00f6neminde sendikalar\u0131n faaliyeti konusu da konu\u015fuldu. Konuyla ilgili kararname tasla\u011f\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak \u00fczere Lenin, Rodjutak ve Andreyev’den olu\u015fan bir komisyon se\u00e7ildi. Taslak daha sonra, al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczre, T\u00fcm Rusya Sendikalar\u0131n\u0131n Merkezi Sovyetleri taraf\u0131ndan oybirli\u011fiyle kabul edildi. Bu t\u00fcz\u00fck, Lenin’in deri de\u011fi\u015ftirme yetene\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a zihin a\u00e7\u0131c\u0131d\u0131r. Kararnamedeki ilgin\u00e7 birka\u00e7 nokta \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabili:<\/p>\n

1- <\/strong>Zorunlu \u00fcyelik sendikalarda b\u00fcrokraratik bir sosysuzla\u015fmaya yol a\u00e7m\u0131\u015f ve bu yap\u0131lar\u0131n kitlelere yabanc\u0131la\u015fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bu nedenle \u015fu andan itibaren sendikalara iste\u011fe ba\u011fl\u0131 \u00fcyelik ilkesinin uygulanmas\u0131 zorunludur. (Burada, \u00e7ok say\u0131da i\u015f\u00e7inin ayn\u0131 \u015feyleri savunmaya yeltendikleri i\u00e7in kar\u015f\u0131-devrimci ve “cani” ilan edilip \u00c7eka’n\u0131n zindanlar\u0131na at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.)<\/p>\n

2-<\/strong> Sendikalara giren i\u015f\u00e7iler politik d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ya da dini inan\u00e7lar\u0131 nedeniyle rahats\u0131z ve huzursuz edilemezler. (Peki politik d\u00fc\u015f\u00fcnceleri Bol\u015feviklere sempatik gelmedi\u011fi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131lanan ve korkutulan say\u0131s\u0131z kurbana ne olacak?)<\/p>\n

3-<\/strong> Rusya’n\u0131n iktisadi olarak yeniden in\u015fas\u0131, g\u00fcc\u00fcne en s\u0131k\u0131 \u015fekilde bireysel y\u00f6netimin ellerinde yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yo. Bu nedenle sendikalar \u00f6zel kapitalistler taraf\u0131ndan m\u00fclk edinilen ya da kiralanan i\u015fletmeleri kontrol atl\u0131na almaya yeltenemezler. Ku\u015fkusuz Lenin2in sendikalar\u0131n rol\u00fcne ili\u015fkin d\u00fczenlemeleriyle desteklenen Yeni Ekonomi Politikas\u0131 kap\u0131y\u0131 yeni i\u015f sorunlar\u0131na ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz \u00e7at\u0131\u015fmalara ard\u0131na kadar a\u00e7maktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i ve i\u015fveren aras\u0131nda \u00e7\u0131kacak t\u00fcm \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n giderilmesi sendikalar d\u0131\u015f\u0131ndaki “daha y\u00fcksek bir organ\u0131n” insiyatifine verilmelidir. Anla\u015fmazl\u0131k durumunda zorunlu olarak uzla\u015fmazl\u0131k mahkemelerinin “en y\u00fcksek otoritesinin” ise Kom\u00fcnist Parti ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonel’den ba\u015fkas\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131 Lenin’in komisyonu taraf\u0131ndan \u015fimdiden ima edilmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Burada Kom\u00fcnist Enternasyonel’in, Avrupa ve Amerika’daki i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerini kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in her\u015feyi yaparken, Rus i\u015f\u00e7ileri \u00fczerindeki eemenli\u011fi de s\u00fcrd\u00fcrmek niyetinde oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Yeni Ekonomi Politikas\u0131 d\u00f6neminde Rus i\u015f\u00e7isinin durumu, ge\u00e7mi\u015fe, devrimin patlak verdi\u011fi d\u00f6neme g\u00f6re daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmi\u015f bulunmaktad\u0131r. O, \u015fimdi devrimci de\u011fi\u015fimin sonucu olarak kalan son g\u00fcvencelerini de kaybetmi\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00d6Zellikle \u00e7al\u015fma saatleri konusunda durum b\u00f6yledir.<\/p>\n

Rusya’da son d\u00f6rt y\u0131lda neredeyse genel bir kurum olarak varolan sekiz saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc bug\u00fcn fiilen ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Resmi yay\u0131n organ\u0131 Pravda’ya g\u00f6re 1921 Aral\u0131k’\u0131nda durum \u015f\u00f6yledir: 695 end\u00fcstriyel i\u015fletmenin sadece 86’s\u0131nda sekiz saatlik i\u015f g\u00fcn\u00fc uygulanmaktad\u0131r. Geri kalan i\u015fletmelerin \u00e7o\u011funda g\u00fcnde dokuz saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. 44 i\u015fletmede 10-12 saat aras\u0131, 11 i\u015fletmede 14-16 saat aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmakta, 44 i\u015fletmede ise herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fma saati s\u0131n\u0131rlamas\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Baz\u0131 i\u015fletmelerde 12-14 saat aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ocuklara bile rastlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

En ac\u0131mas\u0131z bi\u00e7imde s\u00f6m\u00fcr\u00fclen, g\u00fcnde 12-18 saat aras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan f\u0131r\u0131nc\u0131lard\u0131r. Bu rakamlar sadece Rusya’n\u0131n ba\u015fkenti Moskova’daki i\u015f ko\u015fullar\u0131na ili\u015fkindir. ;Ta\u015frada durum daha da k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, Don k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131n\u0131n maden i\u015f\u00e7ileri kesintisiz 16-17 saat \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Devlete ait Witebsk deri fabrikas\u0131ndaki normal i\u015f g\u00fcn\u00fc 12 saattir. \u0130kinci T\u00fcm Rusya \u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi Konferans\u0131n\u0131n yerel temsilcisinin raporuna g\u00f6re Astrahan’\u0131n bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131knda i\u015f g\u00fcn\u00fcyle ilgili hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama yoktu.<\/p>\n

Bu \u00f6rneklerden yeni devlet ve \u00f6zel kapitalizminin Rus i\u015f\u00e7isne ne t\u00fcr yararlar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen Rus Devrimi t\u00fcm\u00fcyle bo\u015funa olmad\u0131. O, kitlelerin i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fi bir\u00e7ok kavram\u0131 ve imgelemi de\u011fi\u015ftirdi. Bug\u00fcn\u00fcn Rus i\u015f\u00e7isi art\u0131k ge\u00e7mi\u015fin itaatkar k\u00f6lesi de\u011fildir. Politik teranelerden b\u0131km\u0131\u015f durumda ve bunlara art\u0131k inanm\u0131yor. Arkada\u015flar\u0131yla birlikte yeni i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmelerinde bir araya gelme olana\u011f\u0131 buldu\u011funda, \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ku\u015fkusuz do\u011frudan y\u00f6ntemlerle arayacakt\u0131r.<\/p>\n

Lenin ve sad\u0131k taraftarlar\u0131 tehlikeyi g\u00f6r\u00fcyorlar. Onlar\u0131n i\u015f\u00e7i muhalefetine sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve anarko sendikalistlere y\u00f6nelik takibatlar\u0131 giderek yo\u011funla\u015f\u0131p sertle\u015fiyor. Peki, anarko sendikalizmin y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n do\u011fruda parlama \u015fans\u0131 var m\u0131? Kim bilir? Rusya mucizeler \u00fclkesidir.<\/p>\n

1: 1789 Frans\u0131z devrimi d\u00f6neminde Robespierre yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla \u00fcnl\u00fc politikac\u0131 Saint Just’a g\u00f6nderme yap\u0131l\u0131yor (\u00e7.n)<\/strong><\/em><\/p>\n

Rusya’da \u00c7ocuklar\u0131n Durumu<\/strong><\/p>\n

Bol\u015fevik devletin yaratt\u0131\u011f\u0131 ve herhangi bir do\u011frultudaki her t\u00fcr ciddi \u00e7abay\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z k\u0131lan u\u011fursuz \u00e7emberin vahim sonu\u00e7lar\u0131, hi\u00e7bir yerde Bol\u015feviklerin \u00e7ocuklar\u0131n durumunu iyile\u015ftirmek i\u00e7in giri\u015ftikleri \u00e7abalarda oldu\u011fu kadar a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor. Rusya’da \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fam\u0131 konusundaki bir\u00e7ok rapor, ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmasa da, bu alanda ciddi bir \u00e7aban\u0131n harcanm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Peki, bu \u00e7aba neden ba\u015far\u0131s\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r?<\/p>\n

Ekim Devriminin ikinci y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde New York’da, Madison Square Garden’daki bir toplant\u0131da konu\u015fmac\u0131lardan birinin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n bende yaratt\u0131\u011f\u0131 etkiyi t\u00fcm canl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla an\u0131ms\u0131yorum. Adam Rusya’dan yeni d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Onun Rusya’da \u00e7ocuklarla kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015f ve onlara g\u00f6sterilen itinayla ilgili s\u00f6zleri dinleyicilerde b\u00fcy\u00fck bir hayranl\u0131k uyand\u0131r\u0131yordu. Ve benim kalbim, bu \u00fclkenin halk\u0131 i\u00e7in, y\u00fczy\u0131llar\u0131n boyunduru\u011funu omuzlar\u0131ndan silkeleyip atan ve \u015fimdi “\u00e7ocuklarla el ele” hedeflerine y\u00fcr\u00fcyen kitleler i\u00e7in \u00e7arp\u0131yordu.<\/p>\n

Y\u00fczen hapishanemiz Buford gemisindeki(1) t\u00fcm seyahatim boyunca Rusya’daki \u00e7ocuklara yap\u0131lanlarla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnce beni korumu\u015f ve i\u00e7imi \u0131s\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Gelecek ne \u00e7ok \u015fey vaat ediyordu! Bu muhte\u015fem yeni ya\u015fama kat\u0131labilmek duygusu ne harikayd\u0131! Rusya’ya vard\u0131\u011f\u0131mda ise hesab\u0131m\u0131, her t\u00fcr inisiyatifi, her t\u00fcr \u00e7abay\u0131 o u\u011fursuz \u00e7emberi i\u00e7inde bo\u011fan Sosyalist Devleti hesaba katmadan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 farketmek zorunda kald\u0131m.<\/p>\n

Bol\u015feviklerin \u00e7ocuk ve \u00e7ocuk e\u011fitimi ile ilgili ellerinden geleni yapt\u0131klar\u0131 do\u011frudur. Rusya’daki \u00e7ocuklar\u0131n sefaletini engelleyememelerinin onlardan \u00e7ok Rus devriminin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n su\u00e7u oldu\u011fu da do\u011frudur. M\u00fcdahale ve ablukan\u0131n korkun\u00e7 y\u00fck\u00fc en ba\u015fta en zay\u0131f olanlar\u0131n, \u00e7ocuk ve hastalar\u0131n\u0131n zay\u0131f omuzlar\u0131na binmi\u015fti. Ancak daha uygun ko\u015fullar alt\u0131nda bile Bol\u015fevik devletin b\u00fcrokratik ucubesi, kom\u00fcnistlerin \u00e7ocuklar ve e\u011fitim i\u00e7in ortaya koyduklar\u0131 iyi niyeti ve g\u00f6sterdikleri cansiperane \u00e7abalar\u0131 bile felce u\u011frat\u0131r, engellerdi.<\/p>\n

Rusya’ya var\u0131\u015f\u0131m\u0131n \u00fczerinden ancak birka\u00e7 hafta ge\u00e7tikten sonra bir okulu – Petrograd’taki en iyi okulu- ziyaret etme imkan\u0131m oldu. Okul “Kasathenaja Schkola”, yani model okul ya da tam \u00e7evirisiyle “g\u00f6steri okulu” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yordu. Bunun ne demek oldu\u011funu ancak daha sonra kavrad\u0131m. Okul, Avrupa Oteli’nde bulunuyordu ve bina ferah odalar\u0131, harika avizeleri ve l\u00fcks d\u00f6\u015femesiyle eski ihti\u015fam\u0131n\u0131 epeyce koruyordu.<\/p>\n

1920 k\u0131\u015f\u0131nda Petrograd’da yakacak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 o derecedeydi ki, \u015fehir neredeyse so\u011fuktan k\u0131r\u0131lacakt\u0131. Bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olan en az say\u0131da odada toplanmalar\u0131 gerekmi\u015fti. Ancak odalar temiz, bak\u0131ml\u0131 ve rahatt\u0131. Alt\u0131 ile on \u00fc\u00e7 ya\u015f aras\u0131nda olan \u00e7ocuklar sa\u011fl\u0131kl\u0131, iyi beslenmi\u015f ve mutlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. N\u00f6bet\u00e7i doktor bana geni\u015f mekanlar\u0131, par\u0131lt\u0131l\u0131, tertemiz y\u0131kanm\u0131\u015f bak\u0131r kap ka\u00e7a\u011f\u0131yla mutfa\u011f\u0131 g\u00f6sterdi ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi verdi.<\/p>\n

Okul, \u00e7ocuklar\u0131n bir s\u00fcre a\u011f\u0131rlan\u0131p sonras\u0131nda ba\u015fka yerlere da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131klar\u0131 bir t\u00fcr merkezdi. Buraya \u00fclkenin her taraf\u0131ndan, \u00e7o\u011funlukla da k\u0131rsal kesimden \u00e7ocuklar getiriliyordu. \u00c7ocuklar geldiklerinde genellikle hasta, zay\u0131f ve bitli pireli olurlard\u0131. Burada y\u0131kan\u0131p temizleniyor, tart\u0131l\u0131yor, beslenip tedavi g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Belli bir s\u00fcre okulda kal\u0131p ilk temel okul bilgilerini al\u0131yor, sonra da ba\u015fka \u00e7ocuk okullar\u0131na g\u00f6nderiliyorlard\u0131. Burada g\u00f6rd\u00fcklerim, \u00fczerimde b\u00fcy\u00fck bir etki yaratm\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ekte g\u00f6rd\u00fcklerim, Rus \u00e7ocuklar\u0131yla ilgili yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck \u015feylere ili\u015fkin Amerika’da ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z raporlar\u0131n t\u00fcm\u00fcyle ba\u011fda\u015fmakta oldu\u011funun deliliydi.<\/p>\n

Bu muhte\u015fem tabloyu bir k\u00fc\u00e7\u00fck uyar\u0131 bozuyordu. Rehberim doktor han\u0131m\u0131n laf aras\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi bir \u015feyden, baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n “di\u011fer \u00e7ocuklardan ayr\u0131 tutulduklar\u0131” i\u00e7in g\u00f6r\u00fclemeyeceklerini \u00f6\u011frendim.<\/p>\n

“Bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k olmal\u0131 herhalde” diye sordum. “Hay\u0131r” dedi bayan, “Bunlar, di\u011fer \u00e7ocuklardan ayr\u0131 tutmam\u0131z gereken k\u00fc\u00e7\u00fck h\u0131rs\u0131zlar.”<\/p>\n

Ne diyece\u011fimi bilemiyordum. G\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne \u00f6\u011fretmen olarak, Ernest Crosby’nin anlatt\u0131\u011f\u0131 Tolstoy geliyordu. \u00c7ocuklardan birisi okulda bir \u015fey \u00e7alar. Di\u011fer \u00e7ocuklar onu h\u0131rs\u0131z olarak niteleyip, \u00f6\u011fretmenden \u00e7ocu\u011fu cezland\u0131rmas\u0131n\u0131 isterler. \u00c7ocuklar ve \u00f6\u011fretmen birlikte minik su\u00e7lunun boynuna “h\u0131rs\u0131z” yaz\u0131l\u0131 bir yafta as\u0131lmas\u0131na karar verirler.<\/p>\n

Tolstoy yaftay\u0131 su\u00e7lanan \u00e7ocu\u011fun boynuna asmak i\u00e7in uzand\u0131\u011f\u0131nda, onun a\u015fa\u011f\u0131lamas\u0131yla sessiz itham\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ifade eden bak\u0131\u015f\u0131yla sars\u0131l\u0131r. Hay\u0131r, su\u00e7lu olan \u00e7ocuk de\u011fildir. Su\u00e7lu o, yani Tolstoy ve di\u011fer \u00e7ocuklard\u0131r -bir \u00e7ocu\u011fu h\u0131rs\u0131z olarak damgalayabilecek kadar ac\u0131mas\u0131z olan toplumun t\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

O g\u00fcnden sonra Tolstoy’un okulunda hi\u00e7bir \u00e7ocuk cezaland\u0131r\u0131lmaz. Ancak burada, b\u00fcy\u00fck, \u00f6zg\u00fcr ve devrimci Rusya’da \u00e7ocuklar cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor, di\u011fer \u00e7ocuklardan yal\u0131t\u0131l\u0131yor ve onlardan s\u00fcrekli olarak “ahlaki kusurlular” diye bahsediliyor. Bu durum beni rahats\u0131z edip teredd\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcyse de, Avrupa Oteli’nin verdi\u011fi olumlu izlenimin kaybolmas\u0131na izin vermemi\u015ftim.<\/p>\n

Bundan k\u0131sa s\u00fcre sonra, uzun y\u0131llar \u00f6ncesinden Amerika’da tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir kad\u0131n ziyaretime geldi. \u015eubat Devriminden k\u0131sa s\u00fcre sonra e\u015fi ve \u00e7ocuk ya\u015ftaki o\u011fluyla birlikte do\u011fdu\u011fu memlekete geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Ekim g\u00fcnlerinin \u00f6nemli olaylar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f, o zamandan beri de \u00e7e\u015fitli i\u015flerle me\u015fgul olmu\u015ftu. Ancak temel ilgisi \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131yd\u0131. Beni ziyarete geldi\u011fi zaman “yat\u0131l\u0131” bir k\u0131z ilkokulunun m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yap\u0131yordu. Kad\u0131n bana uzun uzun i\u015finden, \u00e7ocuklardan ve okulu i\u00e7in en gerekli \u015feyleri almak i\u00e7in vermek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli m\u00fccadeleden s\u00f6z etti. Kad\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131, benim Avrupa Oteli’nde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm her \u015feyle \u00f6ylesine a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde \u00e7eli\u015fiyordu ki, ona inanmam imkans\u0131zd\u0131. \u00d6te yandan, arkada\u015f\u0131m\u0131n tam anlam\u0131yla samimi ve g\u00fcvenilir bir ki\u015fi oldu\u011funu da biliyordum. Durum bana a\u00e7\u0131klanamaz gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

Arkada\u015f\u0131m\u0131 ak\u015fam yeme\u011fine \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131m. Derme \u00e7atma mutfa\u011f\u0131mda patates soymakla me\u015fgulken, Amerika’daki ortak tan\u0131d\u0131klar\u0131m\u0131z, Ekim Devrimi ve onun di\u011fer \u00fclkelerin ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131 \u00fczerindeki etkileri \u00fczerine konu\u015fuyorduk. Arkada\u015f\u0131m birden beni, “kabuklar\u0131 atma” diye uyard\u0131. “Neden? Ne demek istiyorsun?” diye sordum. “\u00c7ocuklar bunlarla patates pastas\u0131 yap\u0131yorlar ve bunu \u00e7ok seviyorlar,” diye yan\u0131tlad\u0131 arkada\u015f\u0131m. “\u00c7ocuklar m\u0131? Peki ama nas\u0131l olur? \u0130lk istihkak\u0131 onlar alm\u0131yor mu?” G\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne tekrar \u00e7ocuklar\u0131n s\u00fct, kakao, pirin\u00e7, yulaf ve hatta etle beslendikleri Avrupa Oteli gelmi\u015fti.<\/p>\n

Arkada\u015f\u0131m g\u00fcl\u00fcmsedi. “Okuluma gel ve her \u015feyi kendi g\u00f6zlerinle g\u00f6r,” dedi.<\/p>\n

Onu okulunda bir de\u011fil, bir\u00e7ok kez ziyaret ettim ve madalyonun \u00f6b\u00fcr y\u00fcz\u00fcn\u00fc de g\u00f6rd\u00fcm. Ama hala ikna olmak istemiyordum. Arkada\u015f\u0131m\u0131n okulunun 65 \u00f6\u011frencisi vard\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n yiyecekleri az ve kalitesizdi. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu yak\u0131nlar\u0131n\u0131n k\u00f6yden g\u00f6nderdikleri yiyeceklerle karn\u0131n\u0131 doyuruyordu. K\u0131\u015fl\u0131k giyecekleri azd\u0131 ve \u00e7o\u011funun ayakkab\u0131s\u0131 yoktu. Arkada\u015f\u0131m, zaman\u0131n\u0131n ve enerjisinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 e\u011fitim komiserli\u011finin \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlerinde harc\u0131yordu. Altm\u0131\u015f be\u015f \u00e7ocu\u011fa yirmi ka\u015f\u0131k alabilmek i\u00e7in iki hafta gerekmi\u015fti. Y\u00fcksek b\u00fcrokratlarca kabul edilene kadar s\u0131rada beklemenin de dahil oldu\u011fu bir ayl\u0131k her t\u00fcrden yo\u011fun bir u\u011fra\u015ftan sonra 25 \u00e7ift kar ayakkab\u0131s\u0131 alabilmi\u015fti. Bunlar\u0131 65 \u00e7ocuk aras\u0131nda, k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011fa, nefret ya da kavgaya neden olmadan da\u011f\u0131tabilmek \u00e7ok ciddi bir muhakeme ve \u00f6nsezi gerektiriyordu.<\/p>\n

Bu okulu ziyaret ettik\u00e7e bir\u015feylerin yolunda gitmedi\u011fine ili\u015fkin inanc\u0131m g\u00fc\u00e7leniyordu. Avrupa Oteli’ndeki \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131yla Kronwerski soka\u011f\u0131nda bulunan okullardaki \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131mlar\u0131 aras\u0131ndaki bu farkl\u0131l\u0131k ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilirdi? Orada \u00e7ocuklara her \u015feyin en iyisi veriliyordu -yiyecek, elbise, odalar, konserler, dans g\u00f6sterileri. Genel durum dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekten sunulanlar \u00e7ok fazlayd\u0131. Burada ise o kadar az \u015fey veriliyordu ki, \u00e7ocuklar s\u00fcrekli a\u00e7l\u0131k \u00e7ekiyorlard\u0131. Verilen az \u015feyip bulup bulu\u015fturmak da ancak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7abalarla m\u00fcmk\u00fcn oluyordu.<\/p>\n

K\u0131sa s\u00fcrede iki \u015feyden emin oldum: Rusya’da b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 a\u00e7 ve a\u00e7\u0131kta b\u0131rakmayacak kadar yiyecek ve giyecek yoktu. \u0130kincisi, Bol\u015fevikler d\u0131\u015fardan gelecek heyetlere, delege ve gazetecilere g\u00f6stermek \u00fczere, her \u015fehirde vitrin hizmeti g\u00f6recek “g\u00f6steri okullar\u0131” a\u00e7may\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Bu okullar her \u015feyin en iyisini al\u0131yorlard\u0131. Arta kalanlarsa, elbette ki b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan di\u011fer okullar aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

Sadece bu “g\u00f6steri okullar\u0131”n\u0131 g\u00f6rme f\u0131rsat\u0131 bulup, \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 buna g\u00f6re de\u011ferlendirenler, \u00fclkeyi, Rus \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun Bol\u015fevik rejim alt\u0131nda ya\u015famaya zorland\u0131klar\u0131 ger\u00e7ek ko\u015fullar hakk\u0131nda hi\u00e7bir bilgi sahibi olmadan terk ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Rusya’da ya\u015fanmakta olan korkun\u00e7 sefaletin esas sorumlusu m\u00fcttefiklerin m\u00fcdahalesi (istilalar\u0131) ve ablukalar\u0131d\u0131r. Ancak en az\u0131ndan elde olanlar, \u00e7ocuklar\u0131n gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in olabildi\u011fince adil da\u011f\u0131t\u0131labilirdi. Bol\u015fevik sistem, i\u015f\u00e7iler konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00e7ocuklarla ilgili de ayn\u0131 adaletsizli\u011fi ve e\u015fitsizli\u011fi yaratt\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler i\u00e7in resmi olarak belirlenen ve uygulanan de\u011fi\u015fik istihkak kategorileri mevcuttu.<\/p>\n

\u00c7ocuklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, sadece daha gayri resmi olan ayn\u0131 durum s\u00f6z konusuydu. “G\u00f6steri okullar\u0131” y\u0131k\u0131c\u0131 ve moral bozucu bir etki yarat\u0131yor ve \u00f6zel ayr\u0131cal\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Ve bu durum, bir kere daha, gerek \u00f6\u011fretmenler, gerekse \u00f6\u011frenciler \u00fczerinde vahim bir etki yaratan anlams\u0131zl\u0131k, ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck ve sahtekarl\u0131k atmosferini peki\u015ftiriyordu.<\/p>\n

Ancak Bol\u015feviklerin gerek bu alandaki, gerekse ba\u015fka alanlardaki en yo\u011fun \u00e7abalar\u0131n\u0131 bile esas olarak verimsiz ve etkisiz k\u0131lan, yaratt\u0131klar\u0131 b\u00fcrokrasinin \u00e7arpa\u015f\u0131k mekanizmas\u0131yla devetlet\u00e7i merkeziyet\u00e7ilikti.<\/p>\n

Y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce Gogol, “\u00d6l\u00fc Canlar” adl\u0131 b\u00fcy\u00fck eseriyle yurtta\u015flar\u0131n\u0131 aya\u011fa kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Kitap, Rus feodalizmini ve onun yaratt\u0131\u011f\u0131 asalakl\u0131\u011f\u0131 hedef alan a\u011f\u0131r bir su\u00e7lamayd\u0131. Bug\u00fcn Rusya’da “\u00d6l\u00fc Canlar” yeniden hayat buldu, fakat bug\u00fcn onlar\u0131 te\u015fhir edecek bir Gogol yok. B\u00f6yle biri var olsayd\u0131 bile, bug\u00fcn\u00fcn Rusya’s\u0131nda ona Gogol’un kendi d\u00f6neminde g\u00f6sterilen dikkat g\u00f6sterilmeyecektir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn “\u00d6l\u00fc Canlar\u0131” nerededirler? A\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek bize bu durumu en iyi bi\u00e7imde g\u00f6sterecektir. B\u00fct\u00fcn \u00e7ocuk yurtlar\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcn ilk\u00f6\u011fretim okullar\u0131n\u0131n, e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n, ger\u00e7ekte \u00e7ocuk ya da yeti\u015fkin bar\u0131nd\u0131ran her kurumun, kurumda ya\u015fayan insan say\u0131s\u0131na g\u00f6re giyecek ve yiyecek istihkak\u0131 vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn kurumlar, varolan \u015feyleri da\u011f\u0131tan merkezi da\u011f\u0131t\u0131m birimlerine (Petrograd’da Petrograd Kom\u00fcn\u00fc, Moskova’da Moskova Kom\u00fcni gibi) ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131rlar. Bir kurumun kendine gerekli olan \u015feyleri sa\u011flayabilmesi i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn bir memurlar (Tschinowniki) ordusunun imzalay\u0131p parafe etti\u011fi \u00e7ok say\u0131da ka\u011f\u0131t gereklidir.<\/p>\n

Ancak bu memurlar bir hediye almad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece i\u015fleri sistematik olarak a\u011f\u0131rdan al\u0131rlar. B\u00f6ylelikle, memurlara ve ilgili kurumun “muhasebecilerinin” a\u00e7 arkada\u015flar\u0131na “avanta” kalmas\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekten de kurumda ya\u015fayanlar\u0131n say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok siprai\u015f vermek gerekmektedir.<\/p>\n

Arkada\u015f\u0131m\u0131n okulunda 65 \u00e7ocuk vard\u0131. Daha \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn y\u00f6neticileri bu say\u0131ya belli say\u0131da uydurma isim -\u00d6l\u00fc Canlar- ekleyerek, elde kalan fazla istihkak\u0131 r\u00fc\u015fvet olarak verip, i\u015flerini h\u0131zla hallediyorlarm\u0131\u015f. Bu yolla \u00e7e\u015fitli idari kurumlarda “etki” sahibi olduktan sonra, okulu ihmal etmekten, \u00e7ocuklara k\u00f6t\u00fc davranmaktan ve kurumda ya\u015fayanlar\u0131n istihkaklar\u0131yla spek\u00fclasyon yapmaktan \u00e7ekinmiyorlarm\u0131\u015f. Ne de olsa art\u0131k “yukar\u0131da arkada\u015flar\u0131 bulunmaktayd\u0131.”<\/p>\n

Rusya’da yayg\u0131n olan bu uygulaman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndedir. Ancak arkada\u015f\u0131m b\u00f6yle bir gidi\u015fata ortak olmay\u0131 ve listesine “\u00d6l\u00fc Canlar” eklemeyi reddediyordu. O, listeye eklenen her \u00d6l\u00fc Can\u0131n gereksinimleri zaten yeterli \u00f6l\u00e7\u00fcde kar\u015f\u0131lanamayan birka\u00e7 \u00e7ocu\u011fun hakk\u0131n\u0131 gasp ederek bilincindeydi.<\/p>\n

Arkada\u015f\u0131m, b\u00f6lgesindeki say\u0131s\u0131z m\u00fcfetti\u015fi, kontrol\u00f6r\u00fc, d\u00fczeltmeni beslemeyi reddetti. Sonu\u00e7, ilgililerin yiyiyce \u00e7evresine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve arkada\u015f\u0131m\u0131n sa\u011fl\u0131k durumunu sarsan, i\u015finin iptal edilip, kelimenin tam anlam\u0131yla soka\u011fa at\u0131lmas\u0131na neden olan uzun ve ac\u0131l\u0131 bir m\u00fccadeleydi. Arkada\u015f\u0131m, Petrograd E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn ba\u015f\u0131ndaki “kad\u0131n yolda\u015f”\u0131n dikkatini bu olaya \u00e7ekmek i\u00e7in bo\u015f yere \u00e7abalad\u0131. Bayan Lilina’n\u0131n vakti yoktu ver arkada\u015f\u0131m\u0131n okulunu asla ziyaret etmedi. “G\u00f6steri okullar\u0131” b\u00fct\u00fcn vaktini al\u0131yordu. Daha \u00f6tesi, Bayan Lilina’n\u0131n olay\u0131n \u00fcst\u00fcne gitmesi kolay olmazd\u0131. Kom\u00fcnistlere kar\u015f\u0131 tav\u0131r alan “\u00f6tekilere” \u00f6zen g\u00f6stermek adetten de\u011fildi. Ayr\u0131ca bu i\u015flere kar\u0131\u015fmak tehlikeliydi de.<\/p>\n

Bayan Lilina’y\u0131 daha sonra tan\u0131ma f\u0131rsat\u0131 buldum. Bende, kendisini i\u015fine adam\u0131\u015f ciddi bir kad\u0131n izlenimi b\u0131rakt\u0131. Ancak ayn\u0131 zamanda partisinin g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 bir taraftar\u0131yd\u0131. Okullardaki ko\u015fullarla ilgili bilgi edinmek konusunda t\u00fcm\u00fcyle, hepsi de kom\u00fcnist olan, kendi denetimindeki insanlara ba\u011f\u0131ml\u0131yd\u0131. Rusya’da bir insan\u0131n i\u015fe yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kan\u0131t\u0131 Kom\u00fcnist Partisi’ne mensup olmas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir durumun zorunlu sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 burada yeniden vurgulamaya gerek yok.<\/p>\n

Bol\u015feviklerin okullar\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n k\u0131smi a\u00e7l\u0131klar\u0131na ili\u015fkin \u00f6\u011frendiklerimin mahiyetini, ancak zamanla ve ac\u0131 bir \u015fekilde kavrad\u0131m. \u00d6nceleri b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcmle “\u00d6l\u00fc Canlar” y\u00f6nteminin her yerde ge\u00e7erli oldu\u011funa inanmamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Ancak ortal\u0131kta o kadar \u00e7ok delil vard\u0131 ki, sonu\u00e7ta fazla direnemedim. Yan\u0131ba\u015f\u0131mda, Astoria Oteli’ndeki “Sovyetlerin \u0130lk Evinde” iki \u00e7ocu\u011fuyla ufak tefek bir kad\u0131n otururdu. O da bir kom\u00fcnist, fakat “\u00d6l\u00fc Canlar” y\u00f6ntemine \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir kom\u00fcnistti. De\u011fi\u015fik \u00e7ocuk kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaktayd\u0131 ve bana sadece Krnowerski soka\u011f\u0131ndaki okulda g\u00f6rd\u00fcklerime teyit etmekle kalmay\u0131p, ayr\u0131ca ayn\u0131 uygulamalar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu \u00e7ok say\u0131da ba\u015fka okul da g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Her yerde yar\u0131 a\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131n s\u0131rt\u0131nda “\u00d6l\u00fc Canlar” ya\u015f\u0131yordu. Kom\u015fum, iki \u00e7ocu\u011fuyla -\u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131nda bir o\u011flan ve dokuz ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu- ya\u015famak zorunda olduklar\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n ikisi de bir \u00e7ocuk kolonisine yerle\u015ftirilmi\u015fti. Ama orada yeterince yiyecek verilmedi\u011fi i\u00e7in anne, dar geliriyle onlara d\u00fczenli olarak yiyecek g\u00f6ndermek zorunda kal\u0131yordu. Alt\u0131 ay sonra \u00e7ocuklar\u0131n ikisi de hastalanm\u0131\u015f ve zorunlu olarak annelerinin tek g\u00f6zl\u00fc bar\u0131na\u011f\u0131na geri g\u00f6nderilmi\u015flerdi. K\u0131z \u00e7ocu\u011funda yetersiz beslenmenin sonucu korkun\u00e7 bir egzama ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, o\u011flan ise bir deri bir kemik kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Ciddi ve \u00e7al\u0131\u015fkan bir kom\u00fcnist olan kom\u015fumla arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilerledi. Ondan, \u00e7ocuklar\u0131n genel durumuna ili\u015fkin \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendim. G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e asl\u0131nda kom\u00fcnistlerin \u00e7ocuklar i\u00e7in ellerinden gelen her \u015feyi yapt\u0131klar\u0131n\u0131, ancak t\u00fcm bu \u00e7abalar\u0131n onlar\u0131n kendi devletlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 asalak b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha iyi kavramak zorunda kal\u0131yordum. Ama \u00f6zellikle \u00e7ocu\u011fun bile propaganda malzemesi olarak kullan\u0131labilece\u011fi yolundaki anlay\u0131\u015flar\u0131 u\u011fursuz ve vahim bir \u015feydi.<\/p>\n

“G\u00f6steri okullar\u0131”, \u00f6zellikle de d\u0131\u015far\u0131daki \u00e7ocuklar \u00fczerinde en olumsuz etkiyi yarat\u0131yorlard\u0131. Bunlar, \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fcre\u011finde, adaletsizlik ve keyfi olarak yap\u0131lm\u0131\u015f ay\u0131mc\u0131l\u0131k duygusu uyand\u0131r\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk, yalan\u0131 dolan\u0131 daha \u00e7abuk ve daha kesin bir bi\u00e7imde kavr\u0131yor. “G\u00f6steri okullar\u0131” yabanc\u0131 bas\u0131na malzeme hizmeti g\u00f6r\u00fcrken, Rusya’daki \u00e7ocuklar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu d\u00fcnyan\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131ndaki proleter \u00e7ocuklar\u0131 gibi ihmal ediliyordu. Her yerde imkanlardan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131lar yararlan\u0131yor. Bol\u015fevik Rusya da bu ac\u0131mas\u0131z kural\u0131n istisnas\u0131 de\u011fil.<\/p>\n

Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, bir k\u0131s\u0131m \u00e7ocuklar\u0131n “h\u0131rs\u0131z” ve “ahlaks\u0131z” olarak damgalan\u0131p di\u011fer \u00e7ocuklardan izole edilmelerinin beni ne kadar sarst\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftim. O zamanlar bu davran\u0131\u015f\u0131 Avrupa Oteli’nde g\u00f6revli doktorun eski kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131na yormu\u015ftum. Fakat h\u00fck\u00fcmetin resmi organ\u0131 Pravda gazetesinde \u00e7\u0131kan bir yaz\u0131 ve aralar\u0131nda Maksim Gorki ve Bayan Lilina’n\u0131n da blundu\u011fu \u00e7ok say\u0131da \u00f6nde gelen kom\u00fcnistlerle yapt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, beni onlar\u0131n hemen hepsinin “soydan gelen bir ahlaki d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011fe” inand\u0131klar\u0131na ikna etti. Hatta baz\u0131 pedagoglar bu “kal\u0131t\u0131msal ahlak d\u00fc\u015fk\u00fcnlerinin” hapse at\u0131lmas\u0131n\u0131 savunuyordu. Ancak bu kadar\u0131, ortodoks kom\u00fcnistlerin duygusall\u0131kla su\u00e7lad\u0131klar\u0131 Genel E\u011fitim Komiseri Luna\u00e7arski, Gorki ve ilerici unsurlara bile fazla geliyordu. Luna\u00e7arski, bu barbarca \u00f6neriye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etti ve \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr ki ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Buna ra\u011fmen 1921 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda Moskova’daki Taganka Cezaevi’nde biri sekiz ya\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131nda iki y\u00fcz \u00e7ocuk tutuklu bulunuyordu.<\/p>\n

Ben, Luna\u00e7arski’nin de, Gorki’nin de bu konuda bilgi sahibi olmad\u0131klar\u0131ndan eminim. Zaten u\u011fursuz sistemin t\u00fcm laneti de burada yat\u0131yor. Sistem, tepediklerin elinden altlar\u0131ndaki g\u00fcruhun ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilme olana\u011f\u0131n\u0131 al\u0131yor. Taganka Cezaevi’nde \u00e7ocuklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, oraya at\u0131lan siyasi tutuklular taraf\u0131ndan g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bunlar, d\u0131\u015fardaki arkada\u015flar\u0131na durumu iletiyorlar, onlar da Luna\u00e7arski’yle birlikte olaya m\u00fcdahale ediyorlar. \u00c7ocuklar ancak ondan sonra hapisten \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n

“Ahlaki olarak kusurlu” \u00e7ocuklar\u0131n yerle\u015ftirildikleri okullar ve koloniler de cezaevlerinden \u00e7ok daha iyi durumda de\u011fil. Kom\u00fcnist Gen\u00e7lik \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, Petrograd’daki bu t\u00fcr okullar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n durumuna ili\u015fkin h\u00fcz\u00fcn verici \u015feyler ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s ay\u0131nda pravda’da yay\u0131mlanan rapor, o \u00e7ok s\u0131k yap\u0131lan su\u00e7lamalar\u0131 do\u011fruluyordu – “\u00d6l\u00fc Canlar” uygulamas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n istihkaklar\u0131yla beslenen g\u00f6revli say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131, r\u00fc\u015fvet ve beceriksizli\u011fin di\u011fer al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131. Komisyon, \u00f6rne\u011fin bir okulda 125 \u00e7ocu\u011fa bakmak i\u00e7in 138, bir ba\u015fkas\u0131nda 25 \u00e7ocuk i\u00e7in 38 g\u00f6revli oldu\u011funu tespit etmi\u015fti. Ve bu t\u00fcr \u015feyler istisna de\u011fildi.<\/p>\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda komisyonun raporunda, \u00e7ocuklar\u0131n korkun\u00e7 bi\u00e7imde ihmal edildikleri, kirli pa\u00e7avralara sar\u0131ld\u0131klar\u0131 ve \u00e7ok kirli, pis kokan, \u00e7ar\u015fafs\u0131z yataklarda yatmak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 vurgulan\u0131yordu. Baz\u0131 \u00e7ocuklar geceleri karanl\u0131k bir odaya kapat\u0131larak, bir k\u0131sm\u0131 ak\u015fam yme\u011fi verilmeyerek, hatta baz\u0131lar\u0131 d\u00f6v\u00fclerek cezaland\u0131r\u0131l\u0131yordu. Rapor, resmi \u00e7evrelerde b\u00fcy\u00fck sansasyon yaratt\u0131. \u00d6zel bir soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131, ama Amerika’da al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczre, su\u00e7lular\u0131n aklanmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. Kom\u00fcnist Gen\u00e7lik Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu, olaylar\u0131 “abartmaktan” dolay\u0131 azarland\u0131. Kar\u015f\u0131-devrimcilerin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcren raporun Pravda’da yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n asl\u0131nda bir hata oldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n

Konu \u00fczerine birka\u00e7 kom\u00fcnistle konu\u015ftum. B\u00f6yle \u015feylerin Sovyet Rusya’da nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu sordum. Bu soruma hep ayn\u0131 beylik yan\u0131t\u0131 al\u0131yordum. “G\u00fcvenilir ve yeterli eleman yoklu\u011fu!” Ben de “ahlaki olarak kusurlu” diye damgalanan bu mutsuz \u00e7ocuklarla \u00e7al\u0131\u015fmak istedi\u011fimi s\u00f6yl\u00fcyordum.<\/p>\n

“Lilina yolda\u015f\u0131 g\u00f6rmelisiniz,” diye ak\u0131l veriyorlard\u0131. “Sizi i\u015f arkada\u015f\u0131 olarak almaktan \u00e7ok mutlu olacakt\u0131r.”<\/p>\n

Birka\u00e7 g\u00fcn sonra yolda\u015f Lilina’dan davet ald\u0131m. Lilina derin y\u00fcz \u00e7izgileri olan zay\u0131f bir kad\u0131nd\u0131 – Amerika’da elli y\u0131l \u00f6nce rastlanacak t\u00fcrden tipik bir okul m\u00fcdiresi. Bana pedagoji ve psikolojinin en iyi y\u00f6ntemlerinden haberdar oldu\u011funu s\u00f6yledi. Ben de ona \u00e7ocuklardaki ahlaki d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck teorisine inanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131, hi\u00e7bir modern e\u011fitimcinin b\u00f6ylesine eskimi\u015f bir anlay\u0131\u015f\u0131 savunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ahlaki olarak d\u00fc\u015fk\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131n bile dejenere olmu\u015f diye damgalanmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleme k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131nda bulundum. Onunla e\u011fitimin modern y\u00f6ntemleri konusunda konu\u015ftum ve Amerika’da, \u00e7ocuklara y\u00f6nelik iyicil ve g\u00fcnahkar gibi ahlaki kavramlar\u0131 reddeden hakim Lindsay’in ve daha bir\u00e7oklar\u0131n\u0131n su\u00e7a e\u011filimli \u00e7ocuklarla ilgili deneyimlerini aktard\u0131m. Bunlar\u0131 hepsi yiyece\u011fin ve her \u015feyin fazlas\u0131yla var oldu\u011fu kapitalist bir \u00fclke i\u00e7in do\u011fru ve g\u00fczel \u015feylerdi. Ama a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Rusya’da ahlaki olarak kusurlu \u00e7ocuklar uzun s\u00fcren sava\u015f\u0131n, devrimin ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n sonucunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme bende, k\u00fc\u00e7\u00fck kurbanlarla ilgili olarak bulunaca\u011f\u0131m her giri\u015fimin bu kat\u0131, dogmatik kad\u0131n taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak baltalanaca\u011f\u0131 yolunda bir izlenim b\u0131rakt\u0131. O da kendi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kom\u00fcnist bir devlette \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimini bir anar\u015fiste teslim etmenin \u00e7ok da ak\u0131ll\u0131ca bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olmal\u0131yd\u0131. Sonu\u00e7ta bu giri\u015fimimden bir \u015fey \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/p>\n

Bu \u00f6rne\u011fi, kom\u00fcnistlerin, sistemleri i\u00e7indeki t\u00fcm r\u00fc\u015fvet, g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanmay\u0131 ve her t\u00fcr beceriksizli\u011fi s\u00fcrekli olarak g\u00fcvenilir insan yoklu\u011funa ba\u011flamalar\u0131n\u0131n temelsiz oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in verdim. Rusya’da bulundu\u011fum s\u00fcre i\u00e7erisinde, e\u011fitim, ekonomi ve politika d\u0131\u015f\u0131 ba\u015fka alanlarda \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen \u015fa\u015f\u0131lacak derecede \u00e7ok insanla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Ancka bunlar kom\u00fcnist olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in geri itilmi\u015f, cesaretleri k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve her t\u00fcr \u00e7abay\u0131 ve inisiyatifi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa mahkum eden bir ispiyonculuk a\u011f\u0131yla \u00e7evrilmi\u015flerdi.<\/p>\n

Ukrayna’daki d\u00f6rt ayl\u0131k gezim boyunca -tabii gayri resmi olarak- bir\u00e7ok \u00e7ocuk yuvas\u0131n, ilkokulu, \u00e7ocuk kolonisini g\u00f6rmek i\u00e7in yeterince f\u0131rsat\u0131m oldu. Ve her yerde ayn\u0131 \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m: Her yerde iyi beslenmi\u015f ve her a\u00e7\u0131dan bak\u0131ml\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n bulundu\u011fu bir “g\u00f6steri okulu”nun yan\u0131nda, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc normal okullar. Ve s\u0131k s\u0131k buralarda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in, b\u00fcrokratik mekanizmayla canla ba\u015fla nas\u0131l m\u00fccadele ettiklerini g\u00f6rd\u00fcm. Ancak \u00e7abalar hep bo\u015fa gidiyor ve bunlar sonu\u00e7ta o kadiri mutlak mekanizma taraf\u0131ndan betaraf ediliyorlard\u0131.<\/p>\n

B\u00f6yle durumlarda ne yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair \u00e7arp\u0131c\u0131 bir olaya yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131mdan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce Moskova’da tan\u0131k olmu\u015ftum. Bir b\u00f6lgede, Rusya’da varolanlar aras\u0131nda kendi t\u00fcr\u00fcnde en iyi organize edilmi\u015f ve donat\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7ocuk yuvas\u0131 bulunuyordu. Yuvan\u0131n y\u00f6neticisi uzun y\u0131llar e\u011fitimcilik tecr\u00fcbesi olan ve yorulmak bilmeyen bir e\u011fitimci, ender rastlanabilecek bir kad\u0131n, bir idealistti. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 birimde kararl\u0131 bir bi\u00e7imde “\u00d6l\u00fc Canlar” y\u00f6ntemine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmekte, Peter’i beslemek i\u00e7in Paul’\u00fc soymay\u0131 reddetmekteydi. Alttaki b\u00f6l\u00fcm\u00fcn memurlar\u0131n\u0131 r\u00fc\u015fvet vererek kazanmay\u0131 akl\u0131n\u0131n k\u00f6\u015fesinden bile ge\u00e7irmiyordu.<\/p>\n

B\u00f6yle durumlarda al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fczre \u00e7ok ge\u00e7meden s\u00f6z konusu y\u00f6netici aleyhinde bir kampanya ba\u015flat\u0131ld\u0131. Bu baya\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131n\u0131n y\u00f6netici beyni, \u00e7ocuk yuvas\u0131n\u0131n kom\u00fcnist doktoruydu. Y\u00f6netici kad\u0131na kar\u015f\u0131, temeli olmasa da, akla gelebilecek her t\u00fcr su\u00e7lama yap\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn temelsizli\u011fine ra\u011fmen entrikalar, kad\u0131n\u0131n i\u015finden at\u0131lmas\u0131na kadar devam etti. Bu ayn\u0131 zamanda kad\u0131n\u0131n odas\u0131n\u0131 kaybetmesi anlam\u0131na da geliyordu. Kad\u0131n d\u00f6rt ayl\u0131k bir \u00e7ocu\u011fun annesiydi. Aylardan sonbahard\u0131. Hava so\u011fuktu, nemli, insan\u0131n kemiklerine i\u015fleyen bir so\u011fuk. Buna ra\u011fmen kurum i\u00e7in sava\u015fm\u0131\u015f olan kad\u0131na evi terk etmesi emredildi. Kad\u0131n, \u00e7ocu\u011funun ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye atmamak i\u00e7in, kendisine binada ba\u015fka bir oda verilinceye kadar bulundu\u011fu oday\u0131 terk etmeyi reddetti. Bunun \u00fczerine kad\u0131na bodrum katta, en az \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u0131s\u0131t\u0131lmayan, karanl\u0131k ve nemli bir oda verildi. Bu mezarl\u0131kta \u00e7ocuk hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131 ve o zamandan beri ac\u0131 \u00e7ekmekte.<\/p>\n

Luna\u00e7arski’nin bu t\u00fcr olaylardan haberi var m\u0131? Di\u011fer y\u00f6netici kom\u00fcnistler bunlar\u0131 biliyorlar m\u0131? Baz\u0131lar\u0131n\u0131n bildi\u011fine \u015f\u00fcphe yok. Ancak bunlar \u00e7ok yo\u011fun bi\u00e7imde “\u00f6nemli devlet i\u015fleriyle” me\u015fguller. Daha \u00f6tesi, b\u00f6yle “ufak ayr\u0131nt\u0131lar” konusunda duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bulunuyorlar. Dahas\u0131 onlar\u0131n kendileri de ayn\u0131 u\u011fursuz \u00e7eberin i\u00e7erisine girmi\u015f, devasa Bol\u015fevik b\u00fcrokrasisinin birer par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015flerdir. Onlar da parti \u00fcyeli\u011finin bir s\u00fcr\u00fc g\u00fcnah\u0131 \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilirler.<\/p>\n

Rusya’da ge\u00e7irdi\u011fim iki y\u0131l i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da kurumu gezdim, ama \u00e7ok az say\u0131da mutlu \u00e7ocukla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Sadece bir kez, Archangel \u015fehrinde bir \u00e7ocu\u011fun i\u00e7ten g\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcm. Bol\u015fevik kurumlar\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, genelde, yetimhanelerde yeti\u015fen \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, renksiz ve donuk ir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc veriyorlar.<\/p>\n

Bu \u00e7ocuklar\u0131n i\u00e7ine sanki kasvet \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f; sadece ekme\u011fe de\u011fil, sevgiye ve \u00f6zene de muhta\u00e7lar – bunlar kimi kimsesi olmayan, yaln\u0131z \u00e7ocuklar. Onlar\u0131n hikayelerinin, ortal\u0131kta dola\u015fan ve Rusya’da \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczy\u0131l\u0131nda s\u00f6z eden masallarla uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Ama zaten niyetim bu masallar\u0131n ebedile\u015fmesine destek olmak de\u011fil.<\/p>\n

Bol\u015fevik rejimi di\u011fer rejimlerden de\u011ferli k\u0131lan bir di\u011fer fakt\u00f6r vard\u0131 -\u00e7ocuk i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn kullan\u0131m\u0131na son verilmesi. Bu, insanlar\u0131 kom\u00fcnistlere te\u015fekk\u00fcre bor\u00e7lu k\u0131lan en \u00f6nemli kazan\u0131md\u0131. Ancak Lenin’in Yeni \u0130ktisat Politikas\u0131’n\u0131n \u00f6l\u00fcleri \u00e7abucak diriltti\u011fi, kapitalizmin ve \u00f6zel s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yava\u015f ama emin bi\u00e7imde tekrar yerle\u015fti\u011fi bug\u00fcn, Bol\u015fevik h\u00fck\u00fcmet \u00e7ok ge\u00e7meden bu alanda da di\u011fer medeni h\u00fck\u00fcmetlerle ayn\u0131 noktaya gelecek ve \u00e7ocuk i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc milli varl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kayna\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirmeyi \u00f6\u011frenecektir. <\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\u00c7eviri:<\/strong> Yakup Co\u015far<\/p>\n

Not: <\/strong>Bu metin 2008 y\u0131l\u0131nda\u00a0Dipnot Yay\u0131nlar\u0131 <\/strong>taraf\u0131ndan yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7eka \u00c7eka, tam ad\u0131yla T\u00fcm Rusya Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Komisyonu, \u015f\u00fcphesiz Bol\u015fevik rejimin en karanl\u0131k kurumudur.<\/p>\n","protected":false},"author":2168,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[61,81,64,69,60,79,73,75,82,65,68,66,84,71,76,74,70,62,80,63,83,67,78,77,72],"class_list":["post-117","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkce-makaleler","tag-bolsevik","tag-burokratlar","tag-car","tag-carlik","tag-ceka","tag-cocuklar","tag-ekim","tag-enternasyonel","tag-gosteri-okullari","tag-gpu","tag-kronstadt","tag-lenin","tag-lunacarski","tag-mensevikler","tag-ned","tag-petrograd","tag-proleterya-diktatorlugu","tag-rusya","tag-saray","tag-sovyetler","tag-tolstoy","tag-trocki","tag-vertov","tag-yeni-ekonomi-politikasi","tag-zinovyev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=117"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":158,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions\/158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}