{"id":112,"date":"2010-12-08T23:22:01","date_gmt":"2010-12-08T22:22:01","guid":{"rendered":"http:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/?p=112"},"modified":"2010-12-21T08:00:28","modified_gmt":"2010-12-21T07:00:28","slug":"rus-devriminin-cokus-nedenleri-emma-goldman-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/?p=112","title":{"rendered":"Rus Devriminin \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f Nedenleri – Emma Goldman"},"content":{"rendered":"
\n

\"\"<\/a>\u00d6ns\u00f6z<\/strong><\/h2>\n

Rudolf Rocker<\/strong><\/p>\n

Modern anar\u015fist hareketin propagandac\u0131 temsilcileri aras\u0131nda Emma Goldman ku\u015fkusuz en parlak ve \u00f6zel ki\u015filiklerden biridir -\u00f6\u011fretinin, i\u00e7sel d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ve ya\u015fam\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir karakter. Goldman, 1869 y\u0131l\u0131nda Kaunas’da(1) do\u011fdu ve \u00e7ocuklu\u011funun ilk y\u0131llar\u0131n\u0131 Kurland’da(2) ge\u00e7irdi. Yedi ya\u015f\u0131ndayken ailesi taraf\u0131ndan K\u00f6nigsberg’e, babaannesinin yan\u0131na g\u00f6nderildi ve on \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131nda anne ve babas\u0131yla birlikte Petersburg’a gidene kadar burada ya\u015fad\u0131.<\/p>\n

Petersburg’a gidi\u015fleri II. Alexander’\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden bir y\u0131l sonras\u0131nda rastl\u0131yordu. Ba\u015fkentin t\u00fcm atmosferi hala devrimci partinin \u00c7arl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ve t\u00fcm Rus toplumunu derinden sarsan korkun\u00e7 sava\u015f\u0131n dolay\u0131ms\u0131z sonu\u00e7lar\u0131yla y\u00fckl\u00fcyd\u00fc. Gen\u00e7 devrimci \u00f6\u011frencilerle bu s\u0131ralar kurdu\u011fu ili\u015fkiler, gen\u00e7 k\u0131z \u00fczerinde gelecekteki ya\u015fam\u0131na belli bir y\u00f6n verecek etkiler yaratm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

1886 y\u0131l\u0131nda, k\u0131zkarde\u015fi Helena’n\u0131n pe\u015finden Amerika’ya g\u00f6\u00e7 etti ve ge\u00e7ici olarak akrabalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Rochester’a yerle\u015fti. Bu d\u00f6nemde Amerikan \u0130\u015f\u00e7i Hareketi devrimci geli\u015fiminin zirvesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Devasa grev dalgas\u0131 t\u00fcm \u00fclkeyi sars\u0131yor ve sekiz saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc talebi do\u011frultusunda b\u00fcy\u00fck bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. Bunlara, anar\u015fist i\u015f\u00e7i \u00f6nderlerinin canice idamlar\u0131yla sonu\u00e7lanan me\u015fum \u015eikago olaylar\u0131 eklendi. Emma Goldman, \u015eikago anar\u015fistlerinin davas\u0131n\u0131 yo\u011fun bir heyecan ve gerinlikle izledi ve su\u00e7suzluklar\u0131 g\u00fcn gibi ortada olan bu insanlar\u0131 hi\u00e7bir Amerikan mahkemesinin ipe g\u00f6ndermeyece\u011fine sonuna kadar inand\u0131. \u0130htimal vermedi\u011fi bu vah\u015fetin ger\u00e7ekle\u015fmesi onu b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratt\u0131. 11 Kas\u0131m 1887 Goldman’\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu; geli\u015fmi\u015f, derin adalet duygusu onu devrimci bir ya\u015fama do\u011fru s\u00fcr\u00fckl\u00fcyordu. Rusya’da iken kapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc e\u011filimler \u015fekilleniyor, derin bir idealizmden kaynaklanan d\u00fc\u015f\u00fcnceler do\u011frultusunda berrakla\u015f\u0131yordu. Anar\u015fist ve sosyalist literat\u00fcr\u00fc yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fmayla nceliyor ve esas olarak Johann Most’un \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck” adl\u0131 derginin etkisiyle gittik\u00e7e anar\u015fist d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00e7ekim alan\u0131na giriyordu.<\/p>\n

Aktif yolda\u015flarla ilk ili\u015fkisi, New Haven’de ekme\u011fini kazand\u0131\u011f\u0131 korse fabrikas\u0131nda ba\u015flad\u0131. 1889 y\u0131l\u0131nda uzun s\u00fcredir besledi\u011fi bir hayali ger\u00e7ekle\u015ftirip, New York’a ta\u015f\u0131n\u0131nca yeni edindi\u011fi fikirleri derinle\u015ftirmek ve \u015fekillendirmek i\u00e7in geni\u015f olanaklara kavu\u015ftu. \u00d6zellikle Johann Most parlak, tutkulu konu\u015fmalar\u0131yla gen\u00e7 idealistin berrak dima\u011f\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etki b\u0131rak\u0131yordu. \u00c7ok ge\u00e7meden de bu yeni devrimci, anar\u015fist d\u00fc\u015f\u00fcncenin heyecanl\u0131 ajitat\u00f6rlerinden biri oldu. Art\u0131k Emma Goldman’\u0131n ya\u015fam\u0131nda co\u015fkulu, yo\u011fun ve y\u0131prat\u0131c\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma d\u00f6nemi ba\u015fl\u0131yordu. Ajitasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, ilk ba\u015flarda, ekonomik m\u00fccadelelerine hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r katk\u0131larda bulundu\u011fu New York’un ve di\u011fer \u015fehirlerin Alman ve Yahudi i\u015f\u00e7i \u00e7evreleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131.<\/p>\n

1892 y\u0131l\u0131nda Homsetead’da, yerle\u015fim biriminin ad\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyaya ta\u015f\u0131yan b\u00fcy\u00fck bir grev hareketi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Tepeden t\u0131rna\u011fa silahl\u0131 Pinkertonlar\u0131n vah\u015fi sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frayan i\u015f\u00e7iler de silaha sar\u0131l\u0131p sermayenin u\u015faklar\u0131na hak ettikleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vermi\u015f ve onlar\u0131 geri \u00e7ekilmeye zorlam\u0131\u015flard\u0131. Sonu\u00e7ta olaya milis kuvvetleri m\u00fcdahale etmi\u015f ve kan d\u00f6kerek i\u015f\u00e7ileri a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011fratm\u0131\u015flard\u0131. Homestead’taki kanl\u0131 olaylar Amerika’daki b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7erisinde b\u00fcy\u00fck bir heyecan ve \u00f6fke dalgas\u0131 yaratt\u0131. Kamuoyundaki bu havan\u0131n etkisiyle gen\u00e7 bir anar\u015fist, Alexander Berkman, t\u00fcm i\u015f\u00e7i toplulu\u011funun nefret etti\u011fi, trajik olaylar\u0131n ger\u00e7ek sorumlusu olan Frick’i \u00f6ld\u00fcrme giri\u015fiminde bulundu. Frick hafif yaraland\u0131. Buna ra\u011fmen Berkman, tarafs\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok net olan bir mahkeme taraf\u0131ndan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir cezaya, 22 y\u0131l k\u00fcrek cezas\u0131na \u00e7arptr\u0131ld\u0131. Bu korkun\u00e7 olay Goldman i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir darbe oldu: \u00e7\u00fcnk\u00fc Goldman, Berkman’la yak\u0131n arkada\u015ft\u0131 ve ayn\u0131 grup i\u00e7erisinde bulunuyordu. Ayr\u0131ca arkada\u015flar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 Berkman’\u0131n eylemini k\u0131n\u0131yor ve bu durum kendi i\u00e7lerinde ciddi hesapla\u015fmalara neden oluyordu. Ayn\u0131 g\u00fcnlerde burjuva bas\u0131n\u0131 da Emma Goldman’a nefretle sald\u0131r\u0131yor ve olaydan onun da sorumlu oldu\u011funu iddia ediyordu. Arkada\u015flar\u0131n\u0131n terk etti\u011fi ve kamuoyunun nefretini ensesinden hisseden gen\u00e7 idealist uzunca bir s\u00fcre kalacak ev bulmakta bile zorland\u0131, baz\u0131 geceleri sokakta ge\u00e7irmeye kald\u0131.<\/p>\n

Ertesi y\u0131l Amerika’da i\u015fsizlerin b\u00fcy\u00fck hareketi do\u011funca Emma Goldman harekete katk\u0131da bulunmak i\u00e7in tekrar sahneye \u00e7\u0131kt\u0131. New York’da Union Square’de, grevci tekstil i\u015f\u00e7ilerinin bir toplant\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma kapitalist bas\u0131n taraf\u0131ndan hakaret olarak yorumland\u0131 ve \u00e7arput\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imde yay\u0131mland\u0131. Sonu\u00e7ta Emma Goldman 1893 y\u0131l\u0131nda halk\u0131 isyan te\u015fvik etmekten bir y\u0131l hapse mahkum edildi. Nefret edilen propagandac\u0131y\u0131 su\u00e7lu ilan etme h\u0131rs\u0131na kap\u0131lan j\u00fcri, lehteki 12 tan\u0131\u011f\u0131n ifadelerini dikkate almam\u0131\u015f ve daha sonra g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanmaktan hapse mahkum olacak bir muhbirin ifadesine g\u00f6re karar vermi\u015fti.<\/p>\n

Cezaevinden \u00e7\u0131karken Emma’n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri olgunla\u015fm\u0131\u015f, deneyimleri zenginle\u015fmi\u015fti. Islah olmas\u0131 s\u00f6z konusu bile de\u011fildi. 1895 y\u0131l\u0131nda Avrupa’ya gitmek \u00fczere bir s\u00fcreli\u011fine Amerika2dan ayr\u0131ld\u0131. T\u00fcm \u0130ngiltere ve \u0130sko\u00e7ya’y\u0131 i\u00e7ine alan ba\u015far\u0131l\u0131 bir propaganda turundan sonra Viyana’ya gidip bir hastanede hem\u015firelik e\u011fitimi ald\u0131. 1896’da nihatet Amerika’ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde kendini b\u00fcy\u00fck bir tutkuyla tekrar propaganda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na verdi. 1897 y\u0131l\u0131nda, ad\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fclkeye yay\u0131lmas\u0131na neden olan ve B\u00fcy\u00fck Okyanus k\u0131y\u0131lar\u0131na kadar uzanan ilk b\u00fcy\u00fck ajitasyon turuna \u00e7\u0131kt\u0131. Bu tarihten itibaren Emma Goldman, Amerikan kamuoyunda hesaba kat\u0131lmas\u0131 gereken bir \u015fahsiyet olmu\u015ftu. \u00dclkeyi ba\u015ftan ba\u015fa dola\u015f\u0131yor, en \u00fccra yerlere kadar ayak basmad\u0131k yer b\u0131rakm\u0131yordu. Parlak konu\u015fma yetisi ve s\u00f6zlerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde dile gelen samimi inan\u00e7, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck davas\u0131na bilin\u00e7li sava\u015f\u00e7\u0131lar, kendisine ise Amerikan radikal \u00e7evrelerindeki t\u00fcm tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fahsiyetlerin dostlu\u011funu kazand\u0131r\u0131yordu. Ancak onun ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ayn\u0131 zamanda bu y\u00fcrekli isyanc\u0131ya kar\u015f\u0131 t\u00fcm reaksiyoner g\u00fc\u00e7leri de harekete ge\u00e7iriyordu. \u00d6yle ki, hemen her turunda tutuklamalarla, toplant\u0131 yasaklar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordu. Emma Goldman ad\u0131, burjuva d\u00fczeninin temsilcileri \u00fczerinde k\u0131rm\u0131z\u0131 \u015fal etkisi yarat\u0131yor ve bu kad\u0131n, modern baya\u011f\u0131 literat\u00fcr\u00fcn okuyucu kitlesine sundu\u011fu s\u0131radan komplocu tiplemeyle uzaktan yak\u0131ndan hi\u00e7bir benzerlik ta\u015f\u0131masa da, Amerikal\u0131 darkafal\u0131lar nezdinde zamanla t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin sembol\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu.<\/p>\n

Emma Goldman’\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden birisi derin bir adalet duygusuna sahip olmas\u0131d\u0131r. Adaletin ihlal edildi\u011fi, insan onurunun ayaklar alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 her yerde Emma Goldman, ba\u015f\u0131na neler gelece\u011fini dikkate almaks\u0131z\u0131n, haks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 protestoda bulunmak i\u00e7in ate\u015fli konu\u015fmalarla ortaya \u00e7\u0131kmatayd\u0131. Ve kendi eyleminin sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rmesine hi\u00e7bir zaman izin vermiyordu; yapt\u0131klar\u0131n\u0131n t\u00fcm sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmeye her zaman haz\u0131rd\u0131. Ba\u015fkan McKinley’in Buffalo’da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden sonra anar\u015fistlere kar\u015f\u0131 korkun\u00e7 bir nefret kampanyas\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, Emma’n\u0131n \u00fclkeyi terk etmesi i\u00e7in arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcamalar\u0131 gerekti. “Cesur ve \u00d6zg\u00fcr \u0130nsanlar\u0131n” \u00fclkesinde ya\u015fanan \u015eikago adalet trajedisi ve di\u011fer adli canavarl\u0131klar arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u0131srarlar\u0131n\u0131 elbette hakl\u0131 k\u0131l\u0131yordu. Ama Emma Goldman yerinden k\u0131p\u0131rdam\u0131yor ve yakla\u015fayan u\u011fursuzlu\u011fa meydan okuyordu. Czologsz olay\u0131nda hi\u00e7bir sorumlulu\u011fu olmamas\u0131na ra\u011fmen ba\u015fka yolda\u015flar\u0131yla birlikte tutukland\u0131 ve polisin korkun\u00e7 vah\u015fetine maruz kald\u0131. T\u00fcm \u00fclkede kar\u015f\u0131-devrimci s\u00fcr\u00fcler, t\u00fcm su\u00e7u, inanc\u0131 hilaf\u0131na hakim d\u00fc\u015f\u00fcnceyle uzla\u015fmay\u0131 reddetmek olan bu yi\u011fit kad\u0131n\u0131n kellesi i\u00e7in uluyorlard\u0131. Emma Goldman’\u0131n o zaman her \u015feye ra\u011fmen hayatta kalabilmesi belki de sadece bir tesad\u00fcften ibarettir.<\/p>\n

1914 y\u0131l\u0131nda b\u00fcy\u00fck kitle k\u0131y\u0131mlar\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Emma Goldman sava\u015fa kar\u015f\u0131 sesini ilk y\u00fckseltenler aras\u0131ndayd\u0131. Sava\u015f kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu, bizzat Amerika sava\u015fa girince fikrini de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. Emma Goldman bunu yapmad\u0131. Kan ve intikam duygular\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fclkeyi adeta kas\u0131p kavurdu\u011fu d\u00f6nemlerde bile davas\u0131na korkusuz bi\u00e7imde sad\u0131k kalmay\u0131 bilmdi. Sonu\u00e7, tutuklanma ve iki y\u0131l s\u00fcren g\u00f6zalt\u0131 oldu. Sava\u015f sonra erdi\u011finde Emma Goldman vatanda\u015f\u0131 oldu\u011fu bu \u00fclkeden s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilerek, ayn\u0131 kaderi payla\u015fan ilk grupla birlikte Sovyet Rusya’ya g\u00f6nderildi. Kalben hep ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu eski yurduna hangi duygularla d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131larda, \u00f6zellikle de haz\u0131rlamakta oldu\u011fu daha kapsaml\u0131 eserinde okuyaca\u011f\u0131z. Emma Goldman’\u0131n hareketli ya\u015fam\u0131ndaki en ac\u0131 tecr\u00fcbeler ku\u015fkusuz Rusya’da edindikleriydi. Bu sat\u0131rlar, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00f6zlemiyle kavrulan ve en y\u00fcce beklentilerinin ihanete u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren bir ruhun ifadesidir. Sosyalizm sloganlar\u0131yla yar\u0131m yamalak gizlenmi\u015f gaddar bir ger\u00e7ekli\u011fin i\u00e7i bo\u015f par\u0131lt\u0131s\u0131 b\u00f6yle bir ruh \u00fczerinde iki kat itici etki yaratm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131n s\u00f6z\u00fcm ona radikal bas\u0131n\u0131n kabul etmemesinin ard\u0131ndan bir burjuva gazetesinde yay\u0131mlanmas\u0131, o \u00fcnl\u00fc “proleterya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn” tam ya da yar\u0131 savunucular\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Emma Goldman’\u0131 umutsuz lanet ve ki\u015fisel s\u00f6vg\u00fc seliyle bo\u011fmaya kalkman\u0131n yeterli gerek\u00e7esi oldu. Bol\u015fevik Rusya’n\u0131n ulslararas\u0131 konferanslarda kapitalist d\u00fcnyan\u0131n temsilcileriyle ayn\u0131 masalarda oturmalar\u0131na tek laf etmeyen ayn\u0131 insanlar, ger\u00e7ekli\u011fin, b\u00fct\u00fcn di\u011fer yollar kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in burjuva bas\u0131n\u0131nda yay\u0131mlanmas\u0131na ahlaki bir \u00f6fke duyuyorlar. Ger\u00e7ekte ise bu sat\u0131rlar\u0131n i\u00e7eri\u011fine kar\u015f\u0131 s\u00f6yleyecek bir\u015feyleri olmad\u0131\u011f\u0131ndan onu karalamak i\u00e7in ba\u015fka ara\u00e7lara ba\u015fvuruyorlar. Emma Goldman’\u0131n bu do\u011fu\u015ftan yeteneksizleri \u00f6zel olarak yan\u0131tlamaya gereksinimi yok. Onun t\u00fcm ya\u015fam\u0131 bu gibilerin su\u00e7lamalar\u0131na verilen yan\u0131tt\u0131r. Floransal\u0131’n\u0131n s\u00f6z\u00fc onun i\u00e7in de ge\u00e7erlidir: Segu il tuo corso, e lascia dir le gente!(3)<\/p>\n

Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n

1 Bug\u00fcnk\u00fc Litvanya’ da (\u00e7.n)
\n2 Bug\u00fcnk\u00fc Letonya’da (\u00e7.n)
\n3:Dante’nin s\u00f6z\u00fc: \u0130t \u00fcr\u00fcr, kervan y\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

Giri\u015f<\/strong><\/h2>\n

Rusya’da ge\u00e7irdi\u011fim iki y\u0131l i\u00e7erisinde Amerikan bas\u0131n\u0131nda benimle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia olunan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden s\u00f6z eden \u00e7ok say\u0131da yaz\u0131 yay\u0131mland\u0131. Bu yaz\u0131lar\u0131n birka\u00e7\u0131nda benim d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi de\u011fi\u015ftirdi\u011fim, art\u0131k devrime inanmad\u0131\u011f\u0131m ve devrimin zorunlulu\u011fundan art\u0131k emin olmad\u0131\u011f\u0131m beyan edildi. Hatta bir gazete sansasyonel bir hikaye uydurup odamda kutsal bir e\u015fya gibi bir Amerikan bayra\u011f\u0131 bulundurdu\u011fumu yazd\u0131. K\u0131sacas\u0131 Amerikan h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi su\u00e7lar\u0131n fark\u0131na varm\u0131\u015f, g\u00fcnah \u00e7\u0131karan bir papaza benzetildim.<\/p>\n

Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc tabii ki sa\u00e7mal\u0131ktan ibarettir. D\u00fc\u015f\u00fcncelerimin do\u011frulu\u011funa hi\u00e7bir zaman \u015fimdiki kadar derinden inanmam\u0131\u015ft\u0131m; daha \u00f6nce hi\u00e7bir zaman, anar\u015fist \u00f6\u011fretinin i\u00e7 tutarl\u0131\u011f\u0131na ve mant\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar\u0131m olmam\u0131\u015ft\u0131. Ancak kimseyle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir s\u00f6yle\u015fi yapmad\u0131m. Bunun nedeni ise, Rusya’n\u0131n trajik durumunu kavrayabilecek duruma gelmek i\u00e7in bir y\u0131ldan fazla bir zamana ihtiya\u00e7 duymu\u015f olmamd\u0131. \u015eimdi oldu\u011fu gibi o zamanda Rus sorununun birka\u00e7 s\u0131radan lafla ge\u00e7i\u015ftirilemeyecek kadar karma\u015f\u0131k oldu\u011funa inan\u0131yordum. Rusya \u00fczerine, orada birka\u00e7 hafta ya da en iyi olas\u0131l\u0131kla birka\u00e7 ay kald\u0131ktan sonra yazan insanlar\u0131n kitaplar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bana \u00e7ok y\u00fczeysel gelmesinin nedeni de budur. Kendim net bir fikir sahibi olmadan belli bir fikri kamuoyu nezdinde a\u00e7\u0131klama sorumlulu\u011funu hissetmi\u015f bile olsam, bunu bas\u0131n temsilcilerine yapamazd\u0131m. Emperyalist g\u00fc\u00e7lerin Rusya’n\u0131n bo\u011faz\u0131n\u0131 s\u0131kmaya devam ettikleri bir s\u00fcre\u00e7te suskunlu\u011fu s\u00fcrd\u00fcrmenin gerekli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcoyrdum. Ayr\u0131ca gazetecilerle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m otuz y\u0131ll\u0131k deneyim, istisnalar\u0131n\u0131n oldu\u011funu memnuniyetle itiraf etsem de, onlar\u0131n d\u00fcr\u00fcstl\u00fckleri konusunda beni ikna etmeye yetmiyordu.<\/p>\n

Art\u0131k suskunluk d\u00f6nnemi sona erdi. Bu nedenle s\u00f6ylenmesi gerekenleri a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyece\u011fim. Bu noktada kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m zorluklar\u0131n bilincindeyim. Gericilerin, yani Rus devriminin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n s\u00f6zlerimi yanl\u0131\u015f yorumlayacaklar\u0131n\u0131 biliyorum. Kom\u00fcnist Partisi ile Rus devrimini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131ran devrimin s\u00f6z\u00fcm ona dostlar\u0131n\u0131n da beni mahkum edeceklerinden eminim. Bu nedenle tutumumu iki tarafa da a\u00e7\u0131klamamam\u0131n gerekli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

D\u00f6rt y\u0131l \u00f6nce ABD h\u00fck\u00fcmeti benden bir cani yaratarak evimi ve \u00fclkemi terke zorlad\u0131. Ve bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc sava\u015fa kar\u015f\u0131 sesimi y\u00fckseltme cesareti g\u00f6stermemden dolay\u0131 oldu. O zamanlar sava\u015f\u0131n yol a\u00e7aca\u011f\u0131 korkun\u00e7 y\u0131k\u0131ma, ola\u011fan\u00fcst\u00fc maddi hasara ve onun s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da insan hayat\u0131na mal olaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyordum. Su\u00e7um buydu. Bug\u00fcn sava\u015f\u0131 desteklemi\u015f olan bir\u00e7ok insan, sava\u015f\u0131n genel \u00f6fke seline kap\u0131lmayanlar\u0131n hakl\u0131 oldu\u011funa, sava\u015f\u0131n bir tak\u0131m \u015farlatanlar ve onlar\u0131n hempalar\u0131 taraf\u0131ndan sava\u015f lordlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na, desteklendi\u011fine ve finanse edildi\u011fine inan\u0131yor. “Demokrasi i\u00e7in sava\u015f”, “sava\u015f\u0131 bitirmek i\u00e7in sava\u015f” sloganlar\u0131 d\u00fcnyay\u0131 ger\u00e7ek bir cehenneme \u00e7evirdi. A\u00e7l\u0131k kral\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00fclkeleri kas\u0131p kavururken, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda insan etini yok ederek zenginle\u015fenler krallar\u0131n bu en g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcne kur yap\u0131yorlar. Milyonlarca insan\u0131n katledilmesi ve yerk\u00fcrenin yar\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6le \u00e7evrilmesiyle yetinmeyip, d\u00fcnyay\u0131 bir kaleye, halklar\u0131n y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren sava\u015f\u0131mla elde edilen hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin zincire vuruldu\u011fu bir zindana \u00e7evirdiler. Bir zamanlar “cesur ve \u00f6zg\u00fcr insanlar\u0131n \u00fclkesi” olarak bilinen demokratik Amerika, t\u00fcm \u00fclkelerin ba\u015fkald\u0131ranlar\u0131na kucak a\u00e7an \u0130ngiltere, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn e\u015fi\u011fi Fransa ve daha \u00f6nemsiz bir\u00e7ok \u00fclke… hepsi bug\u00fcn ruhun \u00e7\u00f6llerinden ba\u015fka nedirler? Bunlar\u0131n bir zamanlar konuklara a\u00e7\u0131k olan kap\u0131lar\u0131 bug\u00fcn kapal\u0131 ve s\u00fcrg\u00fcl\u00fc. Sadece politik tutuklular\u0131n iniltileri, s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131daki i\u015fsizin k\u00fcf\u00fcr ve beddular\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve fikir mezarl\u0131\u011f\u0131nda sessizli\u011fi bozuyor.<\/p>\n

Ger\u00e7ekten de sava\u015f lordlar\u0131, eserleriyle \u00f6v\u00fcnebilirler. Komplolar\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Demirden pen\u00e7eleriyle d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131n enselerine \u00e7\u00f6lm\u00fc\u015f bulunuyorlar. Asl\u0131nda \u015fu Rusya da olmasa keyiflerine diyecek yok.<\/p>\n

O asil sermaye ve ordu ikilisi Rusya’da bir devrimin olaca\u011f\u0131n\u0131 hesaplamam\u0131\u015ft\u0131. Tam da emperyalizmin zaferinden emin oldu\u011fu, sava\u015f ganimetlerinin su gibi akmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde Rus halk\u0131n\u0131n kalk\u0131p da devrimi t\u00fcm d\u00fcnyaya yayabilecek bir yang\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131vermesi hi\u00e7 de “kibar” bir davran\u0131\u015f de\u011fildi. Bu “hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131” ezmek i\u00e7in bir\u015feyler yapmak gerekiyordu. Almanya ile sava\u015f, ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fckle, Alman halk\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011fil, Alman emperyalizmi ve militarizme kar\u015f\u0131 bir sava\u015f diye sunulmu\u015ftu. Ayn\u0131 hilekar dil Rus devrimine kar\u015f\u0131 tezgahlanan ha\u00e7l\u0131 seferi olumlan\u0131rken de kullan\u0131ld\u0131. Rus halkna de\u011fil, Bol\u015feviklere kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131l\u0131yordu -devrimi onlar ate\u015flemi\u015flerdi, onlar\u0131n yok edilmeleri gerekiyordu. B\u00f6ylece Rusya’ya kar\u015f\u0131 sava\u015f ba\u015flat\u0131ld\u0131. \u0130\u015fgalciler milyonlarca Rusu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. abluka nedeniyle y\u00fczbinlerce kad\u0131n a\u00e7l\u0131k ve s\u011fuktan \u00f6ld\u00fc. Rusya umutsuzlu\u011fun ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn kol gezdi\u011fi korkun\u00e7 bir \u00e7\u00f6le d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bol\u015feviklerin iktidar\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z bir g\u00fcce ula\u015f\u0131rken, Rus devrimi yerle bir olmaktayd\u0131. Emperyalistlerin Rusya’ya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k komplonun sonucu budur.<\/p>\n

Peki, bu neden oldu? \u00c7ok basit: Devrimi tek ba\u015f\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftiren ve onu ne pahas\u0131na olursa olsun sald\u0131rganlara kar\u015f\u0131 korumaya kararl\u0131 olan Rus halk\u0131, s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131daki cephede, i\u00e7teki d\u00fc\u015fmanlara gerekli dikkati g\u00f6steremeyecek derecede me\u015fguld\u00fc. Rusya’n\u0131n i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcleri cephede kahramanca hayatlar\u0131n\u0131 ortaya koyarlarken, i\u00e7erdeki d\u00fc\u015fman giderek g\u00fc\u00e7leniyordu. Bol\u015fevikler, yava\u015f ama g\u00fcvenli ad\u0131mlarla Sovyetleri yok eden, devrimi \u00e7\u00f6kerten, b\u00fcrokrasi ve despotizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck devletleriyle boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015febilecek merkeziyet\u00e7i bir devlet kuruyorlard\u0131.<\/p>\n

\u0130ki y\u0131ll\u0131k g\u00f6zlem ve dneyimlerime dayanarak kesin olarak s\u00f6yleyebilirim ki, d\u0131\u015ftan s\u00fcrekli bir sald\u0131r\u0131 tehdidi olmasa, Rus halk\u0131 Kol\u00e7aklar\u0131n, Denikinlerin ve di\u011ferlerinin sald\u0131r\u0131lar\u0131nda oldu\u011fu gibi, i\u00e7teki tehdidi g\u00f6recek ve defetmi\u015f olacakt\u0131. Emperyalistlerin kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 olmasa, halk, kom\u00fcnist devletin y\u0131k\u0131lan Rusya’y\u0131 yeniden in\u015fa etmek konusundaki yeteneksizli\u011fini, s\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacak, onun \u00e7ablar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek hedefini kavrayacakt\u0131. Bu durumda kitleler \u00fclkenin dumura u\u011fram\u0131\u015f sosyal g\u00fc\u00e7lerini harekete ge\u00e7irebilirlerdi. Peki halk da ayn\u0131 \u015fekilde yan\u0131l\u0131p yolunu \u015fa\u015f\u0131ramaz m\u0131yd\u0131? Tabii, bu da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Ancak bu durumda kendi insiyatifine ve g\u00fcc\u00fcne g\u00fcvenmeyi \u00f6\u011frenecek ve sadece bununla bile devrim kurtar\u0131labilecekti.<\/p>\n

Y\u00fczy\u0131llar\u0131n en b\u00fcy\u00fck olay\u0131 Rus devriminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, yaln\u0131zca yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahalesini talep eden bir k\u0131s\u0131m eski devrimcinin caniyane aptall\u0131klar\u0131 ve bu m\u00fcdahaleyi finanse eden emperyalistler y\u00fcz\u00fcnden ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bol\u015feviklerin, sald\u0131r\u0131lar\u0131n hedefi olmalar\u0131 nedeniyle, uzunca bir s\u00fcre sosyal devrimin kutsal sembol\u00fc olarak g\u00f6z\u00fckebilmelerini de buna bor\u00e7luyuz.<\/p>\n

U\u011fursuz bir yan\u0131lg\u0131y\u0131 burada ortaya koymak istiyorum. Hay\u0131r, devrime inanc\u0131m\u0131 yitirmedim. Tersine, Lenin’in askeri kom\u00fcnizm diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feyin d\u00fcnyaya dayat\u0131lmas\u0131 durumunda, gelecek her devrimin yenilgiye mahkum oldu\u011funa mutlak bir bi\u00e7imde inand\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in bu yan\u0131lg\u0131y\u0131 ortaya koymak istiyorum. Bol\u015feviklerin Rus Devrimine neler yapt\u0131klar\u0131, devletin gereklili\u011fi konusunda ikna oldu\u011fum i\u00e7in de\u011fil; Rusya’da ya\u015fananlar, hangi bi\u00e7im alt\u0131nda ve hangi gerek\u00e7eyle davran\u0131rsa davrans\u0131n her t\u00fcr devletin, kitlelerin \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini ve eylem taleplerini felce u\u011fratan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir a\u011f\u0131rl\u0131k olu\u015fturdu\u011funu her \u00e7e\u015fit teoriden daha net bir bi\u00e7imde g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi i\u00e7in anlataca\u011f\u0131m. Bunu anlatmay\u0131 Bol\u015feviklerin eliyle \u00e7arm\u0131ha gerilen devrim, eziyet edilen Rus halk\u0131na ve yan\u0131lt\u0131lan d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 bir bor\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Ve b\u00fct\u00fcn borcumu, yazd\u0131klar\u0131m\u0131n gerici g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131na ve g\u00f6rme yetilerini yitirmi\u015f radikallerin sald\u0131r\u0131lar\u0131na ald\u0131r\u0131\u015f etmeksizin \u00f6demek istiyorum…<\/p>\n

Stokholm, Ocak 1922 – Emma Goldman<\/strong><\/p>\n


\n<\/strong><\/p>\n

Sovyet Devriminin \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f Nedenleri<\/h3>\n

Rus devriminin bo\u011fulmas\u0131na katk\u0131da bulunan fakt\u00f6rler tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, sadece kar\u015f\u0131-devrimcilerin bu trajedide oynad\u0131klar\u0131 role dikkat \u00e7ekmek yeterli de\u011fildir. \u015e\u00fcphesiz ki onlar\u0131n su\u00e7lar\u0131 sonsuza kadar lanetlenmeyi hak edecek kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu Rus “yurtseveleri” -monar\u015f\u0131stler, Kadetler (anayasal demokratlar), sa\u011fc\u0131 sosyal devrimciler vs.. – d\u00fcnyay\u0131 bir d\u0131\u015f m\u00fcdahale i\u00e7in velveleye verdiler. Onlar bu sava\u015fta, kendi \u00fclkelerinden ve ba\u015fka uluslardan binlerce insan\u0131n kurban edilmesinin ba\u015f sorumlular\u0131d\u0131r. Kendileri tam bir g\u00fcvenlik i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorlard\u0131: Onlara ne \u00c7eka’n\u0131n kur\u015funlar\u0131, ne de a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ya da tif\u00fcs\u00fcn u\u011fursuz eli ula\u015f\u0131yordu. Yurtsever rol\u00fc oynamak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131 mevcuttu. Ama bunlar\u0131n hepsi yeterince bilinen \u015feylerdir ve yeniden a\u00e7\u0131klanmalar\u0131 gerekli de\u011fildir. Bilinmeyen, Rus devriminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle sonu\u00e7lanan bu b\u00fcy\u00fck sosyal trajedide rol oynayan g\u00fc\u00e7lerin, sadece m\u00fcdahale traftar\u0131 Ruslar ve m\u00fcttefiklerinden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bir di\u011fer g\u00fc\u00e7 Bol\u015feviklerin kendisiydi ve \u015fimdi onlar\u0131n rolleri hakk\u0131nda bir\u015feyler s\u00f6ylemek istiyorum.<\/p>\n

Belki de Rus devriminin kaderi daha do\u011farken belli olmu\u015ftu. Devrim, Rusya’n\u0131n kan\u0131n\u0131 kurutan, erkek n\u00fcfusun en se\u00e7kin kesimini yok eden ve t\u00fcm \u00fclkeyi \u00e7\u00f6le \u00e7eviren d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda devrimin, d\u00fcnyan\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n azg\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 koyacak g\u00fcc\u00fc bulamamas\u0131 anla\u015f\u0131labilirdi. Bol\u015fevikler, Rus halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck politik de\u011fi\u015fimler i\u00e7in gerekli olan ilk at\u0131l\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek g\u00fcce ve \u00f6zveriye sahip oldu\u011funu, ancak devrimci bir d\u00f6nemin yava\u015f ve yuprat\u0131c\u0131 g\u00fcnl\u00fck i\u015fleri i\u00e7in zorunlu olan sabra sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmekteler. Ben bu iddian\u0131n do\u011fru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bu iddia iyi gerek\u00e7elenndirilmi\u015f olsa bile ben, Rus devrimini o\u011fan ve halk\u0131 despotizm boyunduru\u011fu alt\u0131na sokan \u015feyin, esas olarak d\u0131\u015fardan gelen sald\u0131r\u0131lar de\u011fil, Rusya’n\u0131n kendi i\u00e7indeki anlams\u0131z ve ac\u0131mas\u0131z y\u00f6ntemler oldu\u011fu sav\u0131nda direnirdim. Bu, Bol\u015feviklerin Marksist devlet sanat\u0131yd\u0131; ilk d\u00f6nemlerde devrimin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in zorunluluk olarak g\u00f6klere \u00e7\u0131kar\u0131lan, ama her tarafa sefalet, g\u00fcvensizlik ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k yayd\u0131ktan ve halk\u0131n Rus devrimine g\u00fcvenini yav\u015fa yava\u015f yok ettikten sona zararl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcp bir kenara at\u0131lan taktikti.<\/p>\n

Herhangi bir d\u00f6nemde, devrim i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlikenin d\u0131\u015f sald\u0131r\u0131lardan m\u0131, yoksa i\u00e7eride halk\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131ndan, devrime olan ilgisinin felce u\u011frat\u0131lmas\u0131ndan m\u0131 geldi\u011fi yolunda bir ku\u015fku var olduysa, Rus devrimi bu ku\u015fkuyu ebediyen ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcttefiklerin para, sava\u015f malzemesi ve insan g\u00fcc\u00fcyle destekledikleri kar\u015f\u0131-devrim, tam anlam\u0131yla ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Onun yenilgisi K\u0131z\u0131l Ordu’daki kahramanl\u0131k ruhundan ziyade, her sald\u0131r\u0131ya ba\u015far\u0131yla kar\u015f\u0131 koyan halk\u0131n devrimci co\u015fkusuyla a\u00e7\u0131klanabilri. Buna ra\u011fmen Rus devrimi ac\u0131l\u0131 bir s\u00fcrecin sonunda can verdi. Bu durum nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir?<\/p>\n

Esas nedenler uzakta de\u011fildir. Bir devrimin kar\u015f\u0131dan gelen b\u00fct\u00fcn direni\u015fleri k\u0131rabilmesinde ve engelleri ba\u015far\u0131yla a\u015fabilmesinde, onun s\u00fcrekli olarak halk\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc bir me\u015fale gibi ayd\u0131nlatmas\u0131, halk\u0131n ise s\u00fcrekli olarak devrimin tutkulu kalp at\u0131\u015f\u0131n\u0131 hissetmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ba\u015fka bir ifadeyle, kitlelerin, devrimin kendi eserleri oldu\u011funu ve yeni bir ya\u015fam kurmak demek olan o zor i\u015fe fiilen kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 her zaman hissetmeleri gerekir. K\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in de olsa, Ekim Devriminden sonra i\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler, askerler kendi devrimci kaderlerinin ger\u00e7ekten de sahibi olmu\u015flard\u0131. ama hemen sonra kom\u00fcnist devletin g\u00f6r\u00fcnmez demir eli i\u015fin i\u00e7ine girdi, kendi ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kllanmak \u00fczere devrimi halktan kopard\u0131.<\/p>\n

Bol\u015fevikler Marksist kilisenin cizvit papazlar\u0131 gibidirler. \u0130nsan olarak samimiyetsiz ya da k\u00f6t\u00fc niyetli olduklar\u0131 i\u00e7in de\u011fil. Politika ve y\u00f6ntemlerini belirleyen \u015fey onlar\u0131n Marksizmleridir. Kulland\u0131klar\u0131 ara\u00e7lar kendi asli hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirilmlerini engelledi. Kom\u00fcnizm, sosyalizm, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck: Rus kitlelerin, u\u011fruna b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar \u00e7ekti\u011fi her \u015fey, Bol\u015fevik takti\u011fin “ama\u00e7 b\u00fct\u00fcn ara\u00e7lar\u0131 kutsar” yolundaki cizvit\u00e7i ilkesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda anlams\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p kirletildi. Ekim Devrimine \u00f6zelli\u011fini veren idealist \u00e7abalar\u0131n yerini kinizm ve kabal\u0131k ald\u0131. Her t\u00fcrden co\u015fku felce u\u011frat\u0131ld\u0131 her t\u00fcr kamusal kayg\u0131 yok edildi, Bug\u00fcn halka kat\u0131l\u0131ms\u0131zl\u0131k ve ilgisizlik h\u00fckmedir. Ne yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahalesinin, ne de ablukan\u0131n halk\u0131 devrime yabanc\u0131la\u015ft\u0131rma, ona devrimle ilgili ger \u015feyden nefret etme duygusunu verme g\u00fcc\u00fc yoktu. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftiren Bol\u015feviklerin i\u00e7 politikalar\u0131 oldu. Halk bug\u00fcn “B\u00fct\u00fcn bu de\u011fi\u015fiklikler ne i\u00e7in yap\u0131ld\u0131?” diye soruyor. “T\u00fcm egemenler birbirinin ayn\u0131s\u0131; yoksullara ise her zaman ac\u0131 \u00e7ekmek d\u00fc\u015f\u00fcyor.” Bol\u015feviklere Rsya \u00fczerinde iktidarlar\u0131n\u0131 kurma imkan\u0131 veren, halktaki, y\u00fczy\u0131llar\u0131n boyun e\u011fmi\u015fli\u011fiyle birle\u015fen bu kadercilikti. Peki bu deneyim, Bol\u015fevikleri, amac\u0131n t\u00fcm ara\u00e7lar\u0131 kutsamad\u0131\u011f\u0131 konusunda ikna etti mi?<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz Lenin s\u0131k s\u0131k pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Kom\u00fcnistlerin Rusya \u00e7a\u011f\u0131ndaki her Konklavesinden(1) sonra bir Mea Culpa(2) duyar\u0131z. Gen\u00e7 bir kom\u00fcnist bir g\u00fcn bana, “Lenin g\u00fcn\u00fcn birinde Ekim Devrimini bir hata olarak a\u00e7\u0131klarsa \u015fa\u015f\u0131rmam” demi\u015fti. Ger\u00e7ekten de LEnin hatalar\u0131n\u0131 itiraf ediyor. Ama bu durum onun ayn\u0131 yanl\u0131\u015f politikay\u0131 devam ettirmesini hi\u00e7bir \u015fekilde engellemiyor. Her yeni deneyim Lenin ve fanatik taraftarlar\u0131nca devrimin ve bilimin zirvesi olarak sunuluyor. Yeni yasalar\u0131n hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve anlam\u0131n\u0131 sorgulayanlar\u0131n, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz davrananlar\u0131n vay haline! B\u00f6yleleri derhal kar\u015f\u0131-devrimci, spek\u00fclat\u00f6r ya da e\u015fk\u0131ya diye damgalan\u0131yo. Ancak Lenin \u00e7ok ge\u00e7meden yeniden pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan edip, kendi k\u00f6r takip\u00e7i s\u00fcr\u00fcs\u00fcyle, son deneyimin ba\u015far\u0131l\u0131 olabilece\u011fine inanan bu insanlarla soytar\u0131lar diye alay ediyor. Lenin t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 ve Rusya’y\u0131 d\u00f6rt y\u0131l boyunca yan\u0131lt\u0131p, kom\u00fcnizmin kurulmta oldu\u011fu konusunda ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra, T\u00fcm Rus Sovyetlerinin son kongresinde kendi arkada\u015flar\u0131yla alay etti, onlar\u0131 bug\u00fcn Rusya’da kom\u00fcnizmin kurulabilece\u011fine inanacak kadar saf olmakla su\u00e7lad\u0131. Lenin bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yaparken cezaevi kap\u0131lar\u0131, hala, su\u00e7lar\u0131 ayn\u0131 \u015feyleri \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce ve daha hafif tonda s\u00f6ylemekten ibaret olan \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n \u00fcst\u00fcne kapal\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Burada Bol\u015feviklerin, hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in, halka de\u011fi\u015fik d\u00f6nemlerde hikmetinden sual olunmaz ger\u00e7ekler diye sunup kabule zorlad\u0131klar\u0131 ve sonu\u00e7ta devrimin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne neden olan y\u00f6ntemleri s\u0131ralamak ilgin\u00e7 olurdu. Ancak yaz\u0131m\u0131z\u0131n boyutlar\u0131, Bol\u015fevik devletin sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu eylemlerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde incelenmesine izin vermiyor. Bu nedenle, sadece en \u00f6nemli d\u00f6nemleri ve \u00e7arp\u0131c\u0131 y\u00f6ntemleri k\u0131saca anlatmakla yetinece\u011fim.<\/p>\n

Brest-Litowsk anla\u015fmas\u0131, ard\u0131ndan gelen t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 oldu. Anla\u015fma, Bol\u015feviklerin o zamana kadar d\u00fcnyaya ilan ettikleri her \u015feyin toptan inkar\u0131yd\u0131: Sava\u015f tazminatlar\u0131n\u0131n reddi, her t\u00fcrden gizli diplomasinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u00fcm ezilen halklara kendi kaderlerini tayin hakk\u0131. Bol\u015fevikler buna ra\u011fmen, Alman halk\u0131n\u0131 dikkate almaks\u0131z\u0131n, Alman emperyalizmiyle anla\u015fma imzalad\u0131lar. Bu anla\u015fma Letland, Finlandiya, Ukrayna ve Beyaz Rusya’ya ihanet edilerek sat\u0131n al\u0131nd\u0131. Sonu\u00e7? Y\u0131llar s\u00fcren i\u00e7 sava\u015f, birlik olmalar\u0131 devrimin savunulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015famsal \u00f6nemde olan devrimci g\u00fc\u00e7lerin par\u00e7alanmas\u0131 ve \u00fclkeyi bug\u00fcne kadar egemenli\u011fi alt\u0131nda tutan k\u0131z\u0131l deh\u015fetin ba\u015flamas\u0131.<\/p>\n

Ukrayna ve Beyaz Rusya k\u00f6yl\u00fcleri Alman sald\u0131rganlar\u0131 geri p\u00fcsk\u00fctrtmeyi bildiler, ancak Bol\u015feviklerin ihanetini ne unuttular, ne de affettiler. “\u00c7eteleri yok etmek” i\u00e7in Ukrayana’da s\u00fcrekli olarak bulundurulan bir milyon askerin varl\u0131\u011f, Ukrayna k\u00f6yl\u00fclerinin Bol\u015fevik devleti nas\u0131l bir a\u015fkla sevildiklerine tan\u0131kl\u0131k ediyor. Brest-Litowsk ihanetine kadar i\u015f\u00e7ilerle omuz omuza olan k\u00f6yl\u00fcler, anla\u015fman\u0131n ard\u0131ndan, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin temsilcileri olma iddias\u0131ndaki Bol\u015feviklere nefret ve tiksinti duygular\u0131yla y\u00fcz \u00e7evirdiler. Lenin, devrimin nefes almas\u0131 i\u00e7in onay istiyordu. Ama bu onun Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan bedeli en a\u011f\u0131r olan hatas\u0131yd: \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, devrimin bo\u011fulmas\u0131 demekti.<\/p>\n

1: Kardinallerin Papa’y\u0131 se\u00e7mek i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 toplant\u0131 (\u00e7.n)
\n2: (Latince) hata yapt\u0131m (\u00e7.n)<\/p>\n

Raswjorstka (\u00dcr\u00fcnlerin Zorla al\u0131nmas\u0131)<\/h3>\n

Brest-Litowsk Anla\u015fmas\u0131n\u0131, Raswjorstka, yani \u00fcr\u00fcnlerin k\u00f6yl\u00fclerden zorla al\u0131nmas\u0131 izledi. Bol\u015fevikler, Raswjorstka’ya, \u015fehirlerin yiyecek gereksinimini kar\u015f\u0131lamay\u0131 reddettikleri i\u00e7in ba\u015fvurmak zorunda kald\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etmekteler. Bu, olsa olsa, k\u0131smen do\u011frudur. K\u00f6yl\u00fcler ger\u00e7ekte \u00fcr\u00fcnlerini h\u00fck\u00fcmetin ajanlar\u0131na vermeyi reddediyorlar ve i\u015f\u00e7ilerle do\u011frudan ili\u015fki kurabilme hakk\u0131n\u0131 talep ediyorlard\u0131. Ancak k\u00f6yl\u00fclerin bu talepleri kabul edilmedi. Bol\u015fevik h\u00fck\u00fcmetin yetersizli\u011fii ve b\u00fcrokrasinin koku\u015fmu\u015flu\u011fu k\u00f6yl\u00fclerin memnuniyetisizli\u011finin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131. \u00dcr\u00fcnlerine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak vaat edilen end\u00fcstri \u00fcr\u00fcnleri k\u00f6yl\u00fclere ya hi\u00e7 ula\u015f\u0131lmad\u0131 ya da ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ender durumlarda da eksik, k\u0131r\u0131l\u0131p d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f olarak ula\u015ft\u0131. Kharkowda bulundu\u011fum d\u00f6nemde b\u00fcrokrasinin merkezi mekanizmas\u0131n\u0131n yetersizli\u011fini g\u00f6zleyebilme imkan\u0131m olmu\u015ftu. Bir b\u00fcy\u00fck fabrikan\u0131n deposunda \u00e7ok soay\u0131da tar\u0131m makinas\u0131 bulunuyordu. Moskova, sabotaj cezas\u0131 tehdidi ile bunlar\u0131n iki hafta i\u00e7inde haz\u0131r hale getirilmesini emretti. Emir yerine getirildi. Ama daha sonra makinalar alt\u0131 ay boyunca burada yatmaya devam etti ve merkezi h\u00fck\u00fcmet bunlar\u0131 makina gereksinimleri had safhada olan k\u00f6yl\u00fclere da\u011f\u0131tma konusunda en k\u00fc\u00e7\u00fck bir giri\u015fimde bile bulunmad\u0131. Bu, Moskova’daki “sistemin” nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, daha dor\u011fusu \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00e7ok say\u0131dan \u00f6rnekten sadece biridir. Bu ko\u015fullarda k\u00f6yl\u00fclerin, Bol\u015fevik devletin y\u00f6netme yetene\u011fine olan g\u00fcvenlerini yitirmi\u015f olmalar\u0131na \u015fa\u015f\u0131labilir mi? \u0130\u015fte Bol\u015fevikler, sonunda k\u00f6yl\u00fclerin g\u00fcvenini ikna ve dostlkla kazanamayacaklr\u0131n\u0131 g\u00f6rmek zorunda kald\u0131klar\u0131 \u00e7areyi Raswjorstka’da, yani \u00fcr\u00fcnleri k\u00f6yl\u00fclerden zorla almada buldular. K\u00f6yl\u00fcleri bu kadar \u00f6fkelendirecek ve onlar\u0131 yeni h\u00fck\u00fcmetin mutlak d\u00fc\u015fman\u0131 haline getirecek daha ba\u015far\u0131l\u0131 bir y\u00f6ntem asla bulunamazd\u0131. Raswjorstka, k\u00f6yl\u00fcleri s\u00fcrekli tehdit alt\u0131nda tutan bir deh\u015fet sembol\u00fc oldu ve onlar\u0131n her\u015feyini ellerinden ald\u0131. Bu \u00e7\u0131lg\u0131n y\u00f6ntemin, \u00e7ok say\u0131da kurbana ve davasa tahribata yol a\u00e7ank korkun\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin tam bir d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 anacak gelecekte m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. \u0130nan\u0131lmaz gibi g\u00f6z\u00fckse de a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedenlerinden birinin Raswjorstka oldu\u011fu, Rusya’da iyi bilinen bir ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sistemle sadece k\u00f6yl\u00fclerin son pudlar\u0131na(3) de\u011fil, gelecek y\u0131l ekecekleri patateslerine ve tohumlar\u0131na da el konuldu. Volga y\u00f6resindeki i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 durumun as\u0131l nedeninin kurakl\u0131k oldu\u011fu do\u011frudur. Ama birka\u00e7 b\u00f6lgenin Volga’daki a\u00e7l\u0131\u011fa derman olacak kadar \u00fcr\u00fcn yeti\u015ftirece\u011fi de en az o kadar do\u011frudur.<\/p>\n

Mallar\u0131na el konulan k\u00f6yl\u00fclerin h\u00fck\u00fcmet ajanlar\u0131na kar\u015f\u0131 direni\u015flerini takip eden ve daima “kom\u00fcnistlerin” y\u00f6netiminde ger\u00e7ekle\u015ftirilen cezaland\u0131rma seferlerinde k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 \u015fiddet kullan\u0131l\u0131yor ve genellikle, u\u011fran\u0131lan k\u00f6y\u00fcn t\u00fcm\u00fc tahrip ediliyordu. K\u00f6yl\u00fclerin yerel makamlar ve nihayet Moskova nezdindeki protestolar\u0131 da sonu\u00e7suz kal\u0131yordu. \u015eimdilerde Rusya’da Bol\u015feviklerin g\u0131da maddedileri “toplamalar\u0131” ile ilgili anlaml\u0131 bir anekdot dilden dile dola\u015fmaktad\u0131r: Bir k\u00f6yl\u00fc heyeti Lenin’in kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar; “Evet beybaba,” der Lenin k\u00f6y\u00fcn en ya\u015fl\u0131s\u0131na, “art\u0131k memnun olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Topra\u011f\u0131n\u0131z, ine\u011finiz, tavu\u011funuz, k\u0131saca her\u015feyiniz var.” “\u00d6yle evlat, Tanr\u0131ya \u015f\u00fck\u00fcr,” diye yan\u0131tlar k\u00f6yl\u00fc. “Toprak bana ait, ama \u00fcr\u00fcn\u00fc elimden al\u0131yorsun; inek benim mal\u0131m, s\u00fct\u00fc elimden al\u0131yorsun; tavuk benim tavu\u011fum, yumurtay\u0131 elimden al\u0131yorsun. Tanr\u0131ya \u015f\u00fck\u00fcr evlat.”<\/p>\n

Bu \u015fekilde s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcp aldat\u0131lan k\u00f6yl\u00fcler kom\u00fcnistlere cephe ald\u0131lar. Raswjorstka, t\u00fcm adaletsizlikleriyle ceza seferleri, \u00fclkede g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devrm kar\u015f\u0131t\u0131 hissiat yaratt\u0131. Rusya konusunda yaz\u0131lar haz\u0131rlayan kimi yazalar h\u00fck\u00fcmetin k\u00f6yl\u00fclerin uzla\u015fmazl\u0131klar\u0131yla ilgili geli\u015ftirdi\u011fi tezi aynen kabullendiler. \u00d6rne\u011fin, bug\u00fcnk\u00fc Rusya’n\u0131n di\u011ferleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde en samimi ve ciddi ele\u015ftirmeni Bertrand Russel,”Bol\u015fevizmin Teorisi ve Prati\u011fi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor: “K\u00f6yl\u00fclerin Bol\u015feviklere y\u00f6nelik antipatileriyle ilgili nedenlerin yetersiz oldu\u011funun itiraf edilmesi gerekir.” A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, Bertrand Russel’\u0131n Raswjorstka’n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleme f\u0131rsat\u0131 hi\u00e7 olmam\u0131\u015ft\u0131r, yoksa ba\u015fka bir izlenim edinirdi. \u0130\u015fin ger\u00e7e\u011fi, Rus k\u00f6yl\u00fcleri o kadar pasif ve a\u011f\u0131rkanl\u0131 olmasalard\u0131, Bol\u015fevik Devletin \u00f6mr\u00fc fazla uzun olmazd\u0131. G\u00f6r\u00fcnen o ki, Bol\u015fevik devlet, k\u00f6yl\u00fclerin pasif direni\u015fi sonucu bile neredeyse y\u0131k\u0131lacakt\u0131. Lenin’i yeni vergi politikas\u0131na ve serbest ticarete zorlayan \u015fey – Raswjorstka’n\u0131n insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve kar\u015f\u0131-devrimci olmas\u0131 de\u011fil- bu ger\u00e7e\u011fin farkedilmesidir.<\/p>\n

3: Pud: Eski Rus a\u011f\u0131rl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc: 16.38 kg(\u00e7.n)<\/p>\n

Rus Kooperatifleri<\/h3>\n

Rus kooperatifleri halk\u0131n ya\u015fam\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik g\u00fc\u00e7 olu\u015fturuyordu. 1918 y\u0131l\u0131nda \u00fclke \u00e7ap\u0131nda 25.000 \u015fube ile b\u00fcy\u00fck bir a\u011f olu\u015fturan kooperatiflerin dokuz milyon \u00fcyesi vard\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde, \u00f6denmi\u015f semayaleri 25 bin rubleyi bulurken, bir \u00f6nceki y\u0131lda cirolar\u0131 200 milyon ruble tutuyordu. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, kooperatifler devrimci \u00f6rg\u00fctlenmeler de\u011fillerdi. Ancak varl\u0131klar\u0131 \u015fehirle k\u00f6y aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde ba\u011flant\u0131 unsuru olarak hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu. Ba\u015flar\u0131nda ne t\u00fcrden kar\u015f\u0131-devrimciler olursa olsun bunlar, t\u00fcm \u00f6rg\u00fctlenmeye zarar vermeden, kolayl\u0131kla ay\u0131klanabilirlerdi. Ancak bu yaplanmalar\u0131n faaliyetlerine izin verilmesi, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde, merkezi devletin yetkilerinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 gibi g\u00f6z\u00fckecekti. Bu nedenle kooperatifler “tasfiye edildi” ve b\u00f6ylelikle Rusya’n\u0131n yeniden in\u015fas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir unsur yok edildi. Ancak kooperatifler zafer \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131yla \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyaya g\u00f6nderildikten, kooperatif hareketi i\u00e7inde \u00f6zveriyle \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f \u00e7ok say\u0131da kad\u0131n ve erkek ya\u015famlar\u0131n\u0131 at\u0131l bir \u015fekilde cezaevlerinde ge\u00e7irdikten sonra, Lenin bir kez daha g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc d\u00f6v\u00fcyor ve bir kez daha -mea culpa- diyordu. Bug\u00fcn kooperatifler yeniden kurulmaya ve \u00f6l\u00fc bedenler caanland\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Kooperatiflerin yasal olarak yeniden tan\u0131nmalar\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, o s\u0131rada \u00f6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011finde olan Kropotkin, Dimitrof’dan alt\u0131 kooperatifi\u00e7inin cezaevinden sal\u0131verilmesi arzusunu dile getirmi\u015fti. Bu adamlar\u0131 ciddi ve inan\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131 i\u015f\u00e7iler olarak tan\u0131yordu. Yapt\u0131klar\u0131na sad\u0131k kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in zaten 18 aydan beri Butyrki hapishanesinde \u00e7ile \u00e7ekiyorlard\u0131. Bunlar ancak Lenin’in kooperatiflerin yeniden kurulmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Kooperatiflerin Bol\u015fevik devlet yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde, tasfiye edilmelerinden \u00f6nce sahip olduklar anlam\u0131 ve g\u00fcc\u00fc bir g\u00fcn kazanacaklar\u0131na inanmak zordur.<\/p>\n

Sovyetler<\/h3>\n

Bug\u00fcnk\u00fc Rusya’y\u0131 Sovyet Rusya, Bol\u015fevik devleti de Sovyet Devleti diye adland\u0131rmak d\u00fcped\u00fcz g\u00fcl\u00fcn\u00e7t\u00fcr. 1905 devrimi s\u0131ras\u0131nda ilk kez kurulan Sovyetler Ekim Devriminden sonra yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar. Sovyetlerin Bol\u015fevik h\u00fck\u00fcmetine olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ilk Hristiyan hareketin Hristiyan kilisesine yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kadard\u0131r. K\u00f6yl\u00fc, i\u015f\u00e7i, asker ve denizci konseyleri Rus halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fen g\u00fc\u00e7lerinin kendili\u011finden sonu\u00e7lar\u0131yd\u0131lar. Sovyetler, kitlelerin y\u00fczy\u0131llar boyu s\u00fcren bask\u0131 d\u00f6nemlerinden sonra dile getirdikleri gereksinimlerine denk d\u00fc\u015f\u00fcyorlard\u0131. Daha 1917 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s, Haziran ve Temmuz aylar\u0131nda Sovyetlerin dinamik g\u00fcc\u00fc, i\u015f\u00e7ileri ve k\u00f6yl\u00fcleri fabrikalar\u0131n ve topra\u011f\u0131n m\u00fclkiyetini ele ge\u00e7irmeye zorluyordu. Sovyetler b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla b\u00fct\u00fcn Rusya’ya yay\u0131l\u0131p Ekim Devriminin ate\u015fini tutu\u015fturdular ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bu olaydan sonra da aylar boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. Sovyetlerin anlam\u0131n\u0131 kavrayamayan baz\u0131 sosyalist politikac\u0131lar bizzat Sovyeler taraf\u0131ndan bir kenara at\u0131ld\u0131lar. Bu hareketin kabaran dalgas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmay\u0131 deneselerdi Bol\u015feviklerin ba\u015f\u0131na da ayn\u0131 \u015fey gelirdi. Ancak kurnaz ve hilekar bir cizvit olan Lenin, halk\u0131n genel \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi parolas\u0131 haline getirdi: -B\u00fct\u00fcn \u0130ktidar Sovyetlere!- Ancak Lenin ve sad\u0131k kullar\u0131n\u0131n kendilerini koltuklar\u0131nda emniyette hissetmelerinden sonra Sovyetlerin y\u0131prat\u0131lmas\u0131 s\u00fcreci ba\u015flad\u0131. Bug\u00fcn Sovyetler Rusya’daki her\u015fey gibi, bedensel varl\u0131klar\u0131 kaybolmu\u015f birer siluetten ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildirler.<\/p>\n

Sovyetler, bug\u00fcn sadece Kom\u00fcnist Partisi’nin kararlar\u0131n\u0131 tekrar ediyorlar. a\u015fka bir politik yakla\u015f\u0131m\u0131n duyulma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. Kom\u00fcnistlerin se\u00e7im y\u00f6ntemleri Tammany Hall’i(4) bile k\u0131skand\u0131r\u0131yor olmal\u0131d\u0131r. Rusya’ya geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00f6nde gelen bir kom\u00fcnist bana, -Murphy usta ve Tammany Hall bizim elimize su d\u00f6kemez- demi\u015fti. Ben do\u011fal olarak adam\u0131n \u015faka yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Ancak \u00e7ok ge\u00e7meden ger\u00e7e\u011fi ifade etti\u011fini farkettim. Kom\u00fcnist oylar\u0131 \u015fi\u015firmek i\u00e7in kom\u00fcnistler her t\u00fcr hileyi kullan\u0131yorlar. Al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f y\u00f6ntemlerin yetmedi\u011fi yerlerde istihkak\u0131n kesilmesi ve tutuklama tehditleri kullan\u0131l\u0131yor. \u00c7eka, kader gibi her an haz\u0131r ve naz\u0131rd\u0131r ve se\u00e7menler kendilerini neyin bekledi\u011fini bilmektedirler. Bu nedenle kom\u00fcnistlerin neden b\u00fct\u00fcn se\u00e7imleri kesin olarak kazand\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak kolayd\u0131r. Buna ra\u011fmen Bol\u015fevik Rusya’da Men\u015feviklerin, Sol Sosyalist Devrimcilerin, hatta Anar\u015fistlerin ara s\u0131ra bir temsilci \u00e7\u0131karabilmeleri az \u015fey de\u011fildir. Yay\u0131n \u00e7\u0131karma, \u00f6zg\u00fcr konu\u015fma ve fabrikalarda yasal propaganda hakk\u0131 olmadan muhalefet partilerinin Sovyetlere temsilci se\u00e7meyi ba\u015farmalar\u0131 bir mucize gibidir. Ancak orada sesini duyurma olana\u011f\u0131 hi\u00e7 yoktur. Kom\u00fcnist \u015fak\u015fak\u00e7\u0131lar (ki\u015filiksiz alk\u0131\u015f\u00e7\u0131lar) kom\u00fcnistler d\u015f\u0131nda kimsenin sesinin duyulmamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6stermekteler.<\/p>\n

Arada s\u0131rada bir anar\u015fist Sovyet se\u00e7ilirse, h\u00fck\u00fcmet normal olarak temsilcili\u011fi tan\u0131may\u0131 reddetmekte ya da \u00c7eka, herhangi bir bahaneyle, se\u00e7ilen ki\u015finin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r. 1920 y\u0131l\u0131nda Moskova’da fabrika kul\u00fcplerinden birinde bir se\u00e7imde bulunmu\u015ftum. H\u00fck\u00fcmet, i\u015f\u00e7ilerin aday\u0131 olan bir anar\u015fistin se\u00e7ilmesini ikinci kez onaylamam\u0131\u015ft\u0131. Kar\u015f\u0131 aday olarak Maku sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u0130daresi komiseri Semas\u00e7ko \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, i\u015f\u00e7iler \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez anar\u015fisti se\u00e7tiler. Semas\u00e7ko’nun, rakibinin ki\u015fili\u011fine y\u00f6netlik hakaretleri, onu g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcme \u00e7abalar\u0131, se\u00e7menleri yumrukla y\u0131ld\u0131rma ve aforoz etme tehditleri fayda etmedi. \u0130\u015f\u00e7iler adam\u0131n y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 g\u00fcld\u00fcler, alayc\u0131 bravo \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131yla onunla dalgalar\u0131n\u0131 ge\u00e7tiler ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez anar\u015fisti se\u00e7tiler. Birka\u00e7 ay sonra, se\u00e7ilen ki\u015fi bir bahaneyle tutukland\u0131 ve ancak uzun bir a\u00e7l\u0131k grevi sonunda ve o s\u0131rada Moskova’da bulunan bir \u0130ngiliz i\u015f\u00e7i misyonunun gezisi s\u0131ras\u0131nda bir skandal\u0131n patlak vermesini \u00f6nlemek isteyen Bol\u015feviklerce serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Moskova’y\u0131 terk etmemden, yani 1 Aral\u0131k 1921’den hemen \u00f6nce Moskova Sovyetinin \u00fc\u00e7 anar\u015fist \u00fcyesi tutukland\u0131. Bunlardan birisi ba\u015fkent d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi. Di\u011fer ikisi hakk\u0131nda ise, sonradan \u00f6\u011frendi\u011fime g\u00f6re, normal olarak, sorgu yap\u0131l\u0131p dava a\u00e7\u0131lmadan san\u0131\u011f\u0131n kur\u015funa dizilmesi ile sonu\u00e7lanan -\u00e7etecilik ve yeralt\u0131 faaliyeti- su\u00e7lamas\u0131yla dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. Bu ki\u015filerin su\u00e7lar\u0131 Moskova Sovyetinde her \u015feyi a\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle s\u00f6ylemekten ibaretti. Bu y\u00fczden oradan -uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131- gerekiyordu. A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir ki, ne Moskova Sovyetinin, ne de Rusya’daki ba\u015fka bir Sovyetin g\u00f6revini yaparken kendi ba\u015f\u0131na karar verme hakk\u0131 ya da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131 s\u00f6z konusudur. Hatta Kom\u00fcnist Partisi’nin s\u0131radan bir \u00fcyesinin bile orada g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klama konusunda fazla olana\u011f\u0131 yoktur. Hem Sovyetlerin, hem de t\u00fcm Bol\u015fevik h\u00fck\u00fcmetin i\u00e7inde -proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc- \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir grubun elinde bulunmaktad\u0131r – o, Rusya’y\u0131 ve Rus Halk\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na egemenli\u011fi alt\u0131nda tutan merkezdeki k\u00fc\u00e7\u00fck gruptur.<\/p>\n

Bir zamanlar\u0131n ideali olan -i\u015f\u00e7ilerin, k\u00f6yl\u00fclerin ve askerlerin \u00f6zg\u00fcr fikir al\u0131\u015fveri\u015fi- halk\u0131n art\u0131k ra\u011fbet etmedi\u011fi ve t\u00fcm inanc\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi bir komediye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bulunuyor.<\/p>\n

4: 19. y\u00fczy\u0131lda Amerika’da Demokrat Parti i\u00e7ine yerle\u015fmi\u015f mafyavari bir grup (\u00e7.n.)<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma Seferberli\u011fi<\/h3>\n

Ger\u00e7ekte angaryadan ba\u015fka bir \u015fey olmayan \u00e7al\u0131\u015fma seferberli\u011fi d\u00fcnyaya kom\u00fcnist sistemin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biri olarak \u00f6vg\u00fcyle sunuldu. “-Bug\u00fcn Sovyet Rusya’da herkes \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r. Art\u0131k parazitler yoktur.-” Ger\u00e7i Lenin hi\u00e7bir zaman bu uygulaman\u0131n Rusya’y\u0131 yeniden in\u015fa i\u00e7in y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konan ba\u015fka bir\u00e7ok benzer uygulamagibi bir hata oldu\u011funu itiraf etmedi; ama onun, angaryan\u0131n i\u015f\u00e7ilern verimlili\u011fini art\u0131rmak konusunda hi\u00e7bir \u015fey gtirmedi\u011fini net olarak anlad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6nemde angarya, sadece kitlesel bir k\u00f6lelik sistemi kurmay\u0131 ve burjuva asalaklar\u0131n yerini Bol\u015fevik asalaklar ayg\u0131t\u0131n\u0131n almas\u0131n\u0131 ba\u015fard\u0131. G\u00f6revi i\u015f\u00e7ileri zorlamak, i\u015f s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zetlemek, tutuklamak ve zaman zaman da, i\u015flerini izinsiz erketmeleri durumunda, kur\u015funa dizmekti. Ger\u00e7ekten de i\u015f\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u015fyerlerine gidiyordu, ancak \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in de\u011fil; avarelik etmek, kar\u0131lar\u0131n\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n k\u00f6yde un ve patatesle de\u011fi\u015ftirebilecekleri birka\u00e7 par\u00e7a mal\u0131 gizlice \u00fcretmek i\u00e7in, A\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmemenin tek yolu buydu.<\/p>\n

Sadece k\u00f6yden \u015fehire bir \u015fey getirilme imkan\u0131 \u00fczerine bile bir kitap yaz\u0131labilir. Ticaret yasa\u011f\u0131yla birlikte, resmi g\u00f6revli olmayan herkesin k\u00f6yden \u015fehiren getirebilecekleri mallara el koymak \u00fczere t\u00fcm tren istasyonlar\u0131na askerler ve \u00c7eka elamanlar\u0131ndan olu\u015fan m\u00fcsadere birlikleri (Sagrhaditelniotrjad) yerle\u015ftirilmeye ba\u015fland\u0131. Ancak b\u00fcy\u00fck zorluklarla seyahat izni alabilen, seyahat imkan\u0131 \u00e7\u0131kana kadar g\u00fcnlerce, hatta haftalarca istasyonlarda bekleyen, t\u0131ka basa dolu pis vagonlarda ayakta, bazen de vagonlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde ya da merdivenlerde yolculuktan sonra bir pud un ya da patates elde edebilen bu \u015fanss\u0131z zavall\u0131lar, seyahatlerinin son istasyonunda \u00f6nlerine \u00e7\u0131kan m\u00fcsadere birliklerinin her\u015feyi ellerinden almalar\u0131n\u0131 sessiz sedas\u0131z sineye \u00e7ekmek zorundalard\u0131. \u00c7o\u011fu durumda kom\u00fcnist devletin koruyucular\u0131 el konulan mallar\u0131 kendi aralar\u0131nda payla\u015f\u0131yorlard\u0131. Yoksul kurbanlar ba\u015flar\u0131na ba\u015fka bir\u015fey gelmediyse kendilerini \u015fansl\u0131 saymal\u0131yd\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011ferli y\u00fcklerinin m\u00fcsadere edilmesinin d\u0131\u015f\u0131nda, i\u015fin i\u00e7inde, \u00e7ok s\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, “-spek\u00fclasyon-” iddias\u0131yla, i\u00e7eri at\u0131lmak da vard\u0131r. K\u0131tl\u0131k d\u00f6neminde hayatta kalmaya \u00e7aba harcad\u0131klar\u0131 i\u00e7in Rusya’n\u0131n hapishanelerini dolduran mutsuz insan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, ger\u00e7ekten spek\u00fclasyon yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in hapse at\u0131lanlar\u0131n say\u0131s\u0131 yok denecek kadar azd\u0131r.<\/p>\n

Bol\u015feviklerin bir konuda haklar\u0131n\u0131 teslim etmek laz\u0131m -onlar yar\u0131m i\u015f yapmazlar. Angarya yasalla\u015f\u0131r yasalla\u015fmaz ac\u0131mas\u0131z ir \u015fekilde uyguland\u0131. Erkek kad\u0131n, gen\u00e7 ya\u015fl\u0131, y\u0131rt\u0131k p\u0131rt\u0131k ayakkab\u0131lar\u0131 ve lime lime olmu\u015f ince elbislerine ak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, ayr\u0131m g\u00f6zetilmeksizin, buz gibi havada ve tipide kar k\u00fcremeye ya da buz k\u0131rmaya zorland\u0131lar. Bazen odun kesmek i\u00e7in gruplar halinde ormana g\u00f6nderildiler. Sonu\u00e7 zat\u00fclcenp, akci\u011fer iltihab\u0131 ya da veremdi. Ancak bu sonu\u00e7lardan sonra Kremlin’deki bilgeler i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u00fczenleyecek b\u00f6l\u00fcmler a\u00e7t\u0131lar. Bu b\u00f6l\u00fcm, i\u015f\u00e7ilerin bedensel g\u00fc\u00e7leri konusunda karar veriyor, onlar\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131yor ve mesleklerine g\u00f6re i\u015flere da\u011f\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n

\u0130\u015fe zorlamak i\u00e7in kullan\u0131lan y\u00f6ntemlere kar\u015f\u0131 derin bir nefret duyduklar\u0131 i\u00e7in, insanlar\u0131n bu k\u00f6lele\u015ftirici ve insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ko\u015fullarda i\u015ften ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u015fa\u015fmamak gerekiyor. \u0130nsanlar zamanla komnist devlet, damarlar\u0131ndan ya\u015fam enerjilerini so\u011furan bir s\u00fcl\u00fck gii g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131lar. Uzun sava\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131n darbelerini ya\u015fayan, Yudeni\u00e7’in s\u00fcr\u00fclerine kar\u015f\u0131 \u015fehirlerini kahramanca savunan, sava\u015f ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n deh\u015fetini ya\u015fayan, t\u00fcm Rusya’n\u0131n en devrimci i\u015f\u00e7ileri olarak nam salan Petrograd i\u015f\u00e7ilerinin bile sahte devrimcilerden ve onlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 her \u015feyden nefret etmeye ba\u015flamalar\u0131 bir mucize miydi? Ancak bu onlar\u0131n hatas\u0131 de\u011fildi. Onlar\u0131n ideallerini ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 y\u0131kan Bol\u015feviklerin zalim devlet mekanizmas\u0131yd\u0131. \u0130nsanlarda, ancak uzun d\u00f6nemde a\u015f\u0131labilecek devrim kar\u015f\u0131t\u0131 bir ruh hali yaratan oydu.<\/p>\n

Petrograd Sovyeti’nin bir toplant\u0131s\u0131ndaki bir saneyi hi\u00e7 unutmayaca\u011f\u0131m. Kronstadt’\u0131n kaderi ile ilgili karar\u0131n verilece\u011fi geceydi. Kom\u00fcnist liderlerin uzun konu\u015fmalar\u0131ndan sonra birka\u00e7 i\u015f\u00e7i ve denizci s\u00f6z istedi. ir cephane i\u015f\u00e7isi konu\u015fuyordu. Y\u00fcz\u00fc izleyicilere de\u011fil, oturum ba\u015fkan\u0131na d\u00f6n\u00fckt\u00fc. Gerinlikten sesi titriyor, g\u00f6zleri alevler sa\u00e7\u0131yor ve t\u00fcm bedeni sars\u0131l\u0131yordu. Petrograd Sovyeti’nin ba\u015fkan\u0131 Zinovyev’e hitap ediyordu: “-\u00dc\u00e7 bu\u00e7uk y\u0131l \u00f6nce siz Alman ajan\u0131, devrim d\u00fc\u015fman\u0131 olarak damgalan\u0131p hafiyelerin hakaretlerine ve takibine u\u011frarken, biz Petrogradl\u0131 i\u015f\u00e7iler ve denizciler sizi kurtard\u0131k, sizin i\u00e7in sava\u015ft\u0131k, kan d\u00f6kt\u00fck ve sizi sonunda bug\u00fcn oldu\u011funuz yere getirdik. Bunu siz halk\u0131n isteklerine terc\u00fcman olaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz i\u00e7in yapt\u0131k. Ama o andan itibaren siz ve h\u00fck\u00fcmetiniz bizden uzakla\u015ft\u0131n\u0131z. Ve \u015fimdi bizlere hakaretler ya\u011fd\u0131r\u0131yor ve bizi kar\u015f\u0131-devrimci ilan etmekte diretiyorsunuz. Ekim Devriminde verdi\u011finiz s\u00f6zleri yerine getirmenizi istedi\u011fimiz i\u00e7in bizi hapse at\u0131yor ve kur\u015funa diziyorsunuz.-”<\/p>\n

Adam\u0131n ba\u015f\u0131na neler geldi\u011fini bilmiyorum. C\u00fcretkarl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 cezaevini ya da merzarl\u0131\u011f\u0131 boylam\u0131\u015f olabilir. Ama \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kimse duymad\u0131. O \u00e7\u0131\u011fl\u0131k, devrim d\u00f6neminde ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir co\u015fku d\u00fczeyine ula\u015fan, \u015fimdiyse bol\u015fevik devlet taraf\u0131ndan zincire vurulan ve \u00f6l\u00fcmle pen\u00e7ele\u015fen bir ruhun, t\u00fcm Rus halk\u0131n\u0131n ruhunun \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131yd\u0131.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2168,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[61,81,64,69,60,79,73,75,82,65,68,66,84,71,76,74,70,62,80,63,83,67,78,77,72],"class_list":["post-112","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkce-makaleler","tag-bolsevik","tag-burokratlar","tag-car","tag-carlik","tag-ceka","tag-cocuklar","tag-ekim","tag-enternasyonel","tag-gosteri-okullari","tag-gpu","tag-kronstadt","tag-lenin","tag-lunacarski","tag-mensevikler","tag-ned","tag-petrograd","tag-proleterya-diktatorlugu","tag-rusya","tag-saray","tag-sovyetler","tag-tolstoy","tag-trocki","tag-vertov","tag-yeni-ekonomi-politikasi","tag-zinovyev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112\/revisions\/118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yasamaevet.noblogs.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}